بررسی رابطه بین بدبینی سازمانی و رفتار ضد شهروندی سازمانی با نقش میانجی حسادت سازمانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار، دکترای مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

چکیده

هدف پژوهش بررسی رابطه بین بدبینی سازمانی و رفتار ضد شهروندی سازمانی با نقش میانجی حسادت سازمانی است. روش پژوهش همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری است. با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای-تصادفی 191 دبیر شهر زاهدان از طریق سه پرسشنامه بدبینی سازمانی، رفتار ضد شهروندی سازمانی و حسادت سازمانی مورد مطالعه قرار گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی، مدل معادلات ساختاری با کمک نرم افزارspss21  و لیزرل استفاده شد. بر اساس یافته‌ها بین بدبینی سازمانی، رفتار ضد شهروندی سازمانی و حسادت سازمانی رابطه‌ای مثبت و معنی‌دار وجود داشت (001/0p <). بدبینی سازمانی بر رفتار ضد شهروندی سازمانی به طور مستقیم اثر نداشت اما به طور غیرمستقیم و از طریق متغیر حسادت سازمانی بر  رفتار ضد شهروندی سازمانی اثر مثبت داشت. بنابراین میتوان پذیرفت که گسترش بدبینی سازمانی حسادت سازمانی را به دنبال دارد که پیامد آن نیز بروز رفتارهای ضد شهروندی سازمانی است. از آنجا که ریشه بدبینی سازمانی به بی‌اعتمادی برمی‌گردد از این رو مدیران می‌توانند با گسترش اعتماد سازمانی از میزان بدبینی سازمانی کارکنان بکاهند. 

عنوان مقاله [English]

The Relationship between Organizational Cynicism and Organizational Anti-Citizenship Behavior with the Mediating Role of Organizational Envy

نویسندگان [English]

  • Asiyeh Rayisi 1
  • naser nastiezaie 2
1 MSc. Student of Educational Administration, Faculty of Education and Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
2 Assistance Professor of Educational Administration, Faculty of Education ans Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to determine the relationship between organizational cynicism and organizational anti-citizenship behavior with the Mediating Role of organizational envy. The following survey was done with descriptive and structural equation modeling type. By Stratified randomized sampling 191 teachers of Zahedan were studied with through three questionnaires including organizational cynicism, organizational anti-citizenship behavior and organizational envy. For data analysis the correlation coefficient and simultaneous multiple regression were used by SPSS21 and Lisrel. Based on results there was a positive and significant relationship between organizational cynicism, organizational anti-citizenship behavior and organizational envy. Organizational cynicism did not directly affect organizational anti-citizenship behavior but indirectly, through the organizational envy variable, had a positive effect on organizational anti-citizenship behavior. Thus the result of the expansion of organizational cynicism is organizational envy; the consequence of organizational envy is the appearance of organizational anti-citizenship behaviors. Since the root of organizational cynicism goes back to distrust, managers can reduce the organizational cynicism of employees by extending organizational trust.

کلیدواژه‌ها [English]

  • organizational cynicism
  • organizational anti-citizenship behavior
  • organizational envy
منابع فارسی
بلوچی، حسین، رستگار، عباسعلی. (1394). .مدل‌یابیِ ساختاری- تفسیری از عوامل مؤثر بر بدبینیِ سازمانی، مدیریت سازمان‌های دولتی، 3(3):71-91.
حسینی، سید حسین؛ حضرتی، محمود. (1392). شناسایی و تبیین متغیرهای تاثیرگذار در بروز رفتارهای شهروندی سازمانی،توسعه انسانی پلیس،10(44):47-66.
خادمیان، زهرا. (1395). بررسی تاثیر عوامل موثر بر بدگمانی کارکنان به تغییر سازمانی (کارکنان ستادی بیمارستان های سینا، امام خمینی و شریعتی(،پژوهش های جدید در مدیریت و حسابداری، 3(15):117-128.
زینالی صومعه، پروانه، پورعزت، علی‌اصغر. (1390). آثار فضای غیراخلاقی در محیط کار، بر رفتارهای ضد شهروندی سازمانی، اخلاق در علوم و فناوری، 6(4):1-10.
طالبی، بهنام، کریمی، فاطمه. (1396). تاثیر نگرش دینی بر مدیریت بدبینی سازمانی، دومین کنفرانس ملی علوم انسانی اسلامی،تهران، 15 مهرماه 1396.
عابدی جعفری، حسن، شیعه زاده، الهه، سیدحسینی، سیده سمیرا. (1393). تأثیر حسادت بر تمایل ‎به‎ترک خدمت پرستاران به میانجی‌گری خوداحترامی ‎و رفتارهای غیرشهروندی،مدیریت فرهنگ سازمانی، 12(4):763-786.
عبدالهی، بیژن، علیجان نوده پشنگی، مجید. (1395). تبیبن جهت گیری نسبت به تغییر در مدارس بر اساس نقش بدبینی سازمانی و سبک رهبری، دو فصلنامه مدیریت مدرسه، 4(1):47-70.
قلی‌پور، آرین، سعیدی‌نژاد، مجید، حسنقلی‌پور، حکیمه. (1391). بررسی تاثیر روزه ماه مبارک رمضان بر بروز رفتار شهروندی سازمانی، مدیریت اسلامی، 20(2):55-73.
مرادی، مرتضی، جلیلیان، حمیدرضا. (1395). عوامل مؤثر بر بدبینی نسبت به تغییرات سازمانی و نتایج آن، مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)،25(81):123-149.
مرتضوی، سعید، لگزیان، محمد، سید حسینی، سیده سمیرا. (1392). نقش واسط حسادت در تأثیر سبک رهبری تبادل رهبر- عضو بر تسهیم دانش و رفتارهای غیرشهروندی پرستاران. نشریه پرستاری ایران، ۲۶ (۸۳):68-77.
مقتدایی، لیلا. (1396). مطالعۀ رابطۀ بین اخلاق حرفه ای و رفتار ضد شهروندی، مورد مطالعه: کارکنان دانشگاه اصفهان، جامعه شناسی کاربردی، 28(65):145-158.
نجاری، رضا. (1393). بررسی و تبیین عوامل مؤثر بر بدگمانی به تغییر سازمانی در دانشگاه پیام نور استان مرکزی، مدیریت سازمانهای دولتی، 2(7):89-100.
ولیزاده، ابوالقاسم، آذربایجانی، مسعود. (1389). آزمون اولیه سنجش حسادت با تکیه بر منابع اسلامی، روانشناسی و دین، 3(2):45-60.
منابع لاتین
Acaray A, yıldırım S. (2017). The impact of personality traits on organizational cynicism in the education sector, World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, 13(1):65-76.
Aslan S, Eren S. (2014). The effect of Cynicism and the organizational cynicism on alienation, The Clute Institute International Academic Conference, Munich, Germany.Chiaburu DS, Peng AC, Oh IS, Bank GC, & Lomeli LC. (2013). Antecedents and consequences of employee organizational cynicism: A Meta analysis, Journal of Vocational Behaviour, 83(2):181-197.
Cohen-Charash Y, Larson EC. (2017). An emotion divided: Studying envy is better than studying “benign” and “malicious” envy, Current Directions in Psychological Science, 26():174–183.
Daneshvar Haris Z, Yousefi Saidabadi R, Niazazari K. (2016). The Effect of Perceived Spiritual Leadership on Envy Management of Faculty Members through the Role of Professional Development Mediation and Job Satisfaction, International Education Studies,9(12):157-166.
Dean JW, Brandes P. & Dharwadkar R. (1998). Organizational cynicism, Academy of Management Review,23(2):341-352.
Gholipour A, Saeidinejad M, Zehtabi M. (2009). The Explanation of Anti-Citizenship Behaviors in the Workplaces, International Business Research,2(4):76-86.
Ince M, Turan S. (2011). Organizational Cynicism as A Factor that Affects the Organizational Change in the Process of Globalization and An Application in Karaman’s Public Institutions, Journal of Economics, Financeand Administrative Sciences, 37(2011):104-121.
Kim E, Glomb TM. (2014). Victimization of high performers: the roles of envy and work group identification, Journal of Applied Psychology, 2014 Jul;99(4):619-34.
Kim S, O’Neill W, & Cho H. (2010). When does an employee not help coworkers? The effect of leader-member exchange on employee envy and organizational citizenship behavior, International Journal of Hospitality Management, 29(3):530-537.
Mahdiuon R, Ghahramani M, RezaiiSharif A. (2010). Explanation of organizational citizenship behavior with personality, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5(2010):178-184.
Menon T, Thompson L. (2010). Envy at work, Harvard Business Review, 88(4):74-79.
Munir Y, Khalifah ZB, Asif T, & Khan H. (2014). Interactive effect of organizational cynicism on perception of organizational politics and citizenship behavior, International Journal of Information Processing and Management, 5(1):18-27.
Nafei WA, Kaifi BA. (2013). The impact of organizational cynicism on organizational commitment: An applied study on teaching hospitals in Egypt, European Journal of Business and Management, 5(12):131-147.
Nandedkar AP. (2011). Examining the Knowledge Sharing and Uncivil Behavior of Envious Employees: An Affective Events Theory Perspective, University of Texas-Pan American.
Özler DE, Atalay CG. (2011). A research to determine the relationship between organizational cynicism and burnout levels of employees in health sector, Business and Management Review, 1(4):26-38.
Peplinski MS. (2014). Perceived organizational support, organizational cynicism and employee well-being, A thesis Submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Applied Psychology at The University of Waikato.
Shahzad A, Mahmood Z. (2012). The mediating-moderating model of organizational cynicism and workplace deviant behavior: Evidence from banking sector in Pakistan, Middle-East, Journal of Scientific Research, 12(5):580-588.
Tekin İÇ, Beduk A. (2015). A Study on Measuring Public and Private Hospital Employees’ Organizational Commitment and Organizational Cynicism Levels: The Case of Konya, International Journal of Research in Business Studies and Management, 2(2):1-15.
Thompson G, Glasø L, Martinsen Ø. (2016). Antecedents and Consequences of Envy, Journal of Social Psychology, 156(2):139-153.
Turkmen F, Aykac E. (2017). The Association between Organizational Cynicism and Organizational Citizenship Behavior: A Case Study, European Research Studies Journal, XX (44):742-753.
Valerie A, Miguel MT, Olga K, Theophilus BA, & Maria CF. (2015). The Relationship between social cynicism belief, social dominance orientation, and the perception of unethical behavior: A cross-cultural examination in Russia, Portugal, and the United States, Journal of Business Ethics, 146 (3):545-562.
Volpe RL, Mohammed S, Hopkins M, Shapiro D, Dellasega C. (2014). The negative impact of organizational cynicism on physicians and nurses, Health Care Manag (Frederick),33(4):276-288.
Wei F, Steven S. (2013). Tit for tat? Abusive supervision and counterproductive work behaviors: The moderating effects of locus of control and perceived mobility, Asia Pacific Journal of Management, 30(1):281-296.
Yasin T, Khalid S. (2015). Organizational Cynicism, Work Related Quality of Life and Organizational Commitment in Employees, Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 9(2):568-582.
Yıldız S, Şaylıkay M. (2014). The effect of organisational cynicism on alienation, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 109(2014):622-627.
Zlatan Krizan Z, Johar O. (2012). Envy Divides the Two Faces of Narcissism, Journal of Personality, 80(5):1415-1451.