بررسی نقش واسطه‌ای جو جهت‌گیری هدف در تعیین اثر هدف‌گذاری بر برخی متغیرهای شغلی در کارکنان یک سازمان خدماتی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﭼﻤﺮان اﻫﻮاز

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تعیین اثر جهت­گیری هدف یادگیری فردی با میانجی­گری جو جهت­گیری هدف یادگیری و نیز اثر جهت­گیری هدف عملکردی گرایشی فردی و اجتنابی با میانجی­گری جو جهت­گیری عملکردی گرایشی و اجتنابی بر عملکرد شغلی و موفقیت شغلی بود. الگوی پیشنهادی در یک نمونه 175 نفری از کارکنان یک سازمان خدماتی مورد آزمون قرار گرفت. جهت ارزیابی الگوی پیشنهادی از الگویابی معادلات ساختاری و AMOS ویراست 18 و SPSS ویراست 18 استفاده شد. جهت آزمون اثرهای واسطه­ای در الگوی پیشنهادی از روش بوت استراپ در برنامه ماکرو پریچر و هیز (2008) استفاده گردید. یافته­ها حاکی از برازش مناسب الگوی پیشنهادی با داده­ها داشت. براساس نتایج حاصله برای افزایش عملکرد شغلی و موفقیت شغلی کارکنان، سازمان­ها باید جو جهت­گیری یادگیری و عملکردی –گرایشی را فراهم آورند تا جهت­گیری یادگیری و عملکردی – گرایشی کارکنان تسهیل گردد. هم­چنین برای کاهش اثرات منفی جهت­گیری عملکردی-اجتنابی فردی بر عملکرد شغلی و موفقیت شغلی سازمان­ها باید جو جهت­گیری عملکردی اجتنابی را کاهش دهند.

کلیدواژه‌ها


ارشدی، نسرین (1386). طراحی و آزمودن الگویی از پیشایندها و پیامدهای مهم انگیزش شغلی در کارکنان شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب نطقه اهواز. پایان نامه دکترای روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز.
نعامی، عبدالزهرا، پیریایی، صالحه (1390). رابطه ابعاد انگیزش شغلی خودتعیین کنندگی با اشتیاق شغلی در کارکنان شرکت ذوب آهن اصفهان. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. (9)3، 41-23.
نعامی، عبدالزهرا، پیریایی، صالحه (1390). تعیین نقش موفقیت شغلی ادراک شده در پیش بینی تعارض کار-خانواده و عملکرد شغلی کارکنان یک شرکت صنعتی. فصلنامه مشاوره کاربردی. (1)3، 62-51.
نعیمی، گیتا، نظری، علی محمد، ثنایی ذاکر، باقر (1391). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و تعارض کار-خانواده با عملکرد شغلی کارکنان مرد متاهل. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. (10)4، 72-57.
معمار باشی اول، مژگان، صبری نظری زاده، راشین، عبدخدایی، سعید (1390). رابطه احساس انسجام و عزت نفس با عملکرد شغلی. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. (12)4، 78-66.
Austin, J. T. & Klein, H. J. (1996). Work motivation and goal striving. In K. R. Murphy (Ed.), Individual differences and behavior in organizations. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Breso, E., Salanova, M., & Schaufeli, W. B. (2007). In search of the “third dimension” of burnout: Efficacy or inefficacy?. Applied psychology, 56(3), 460-478.
Button, S. Mathieu, J, & Zajac, D. (1996). Goal orientation in organizational behavior research: A conceptual and empirical foundation. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 67, 26-48.
Brett, J.F., & VandeWalle, D. (1999). Goal orientation and goal content as predictors of performance in a training program. Journal of Applied Psychology, 84, 863-873.
Coad, A. F., & Berry, A. J. (1998). Transformational leadership and learning orientation. Leadership & Organization Development Journal, 19(3), 164-172.
Deci, E. L & Rayan, R. M, (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior, Newyork, plenum.
Dweck, C.S. (1986). Motivational processes affecting learning. American Psychologist, 41, 1040-1048.
Dweck, C. S & Leggett, E. L, (1988). A social cognitive approach to motivation and personality, Psychological Review, 95, 256- 273.
Elliot, A. J. (1997). Integrating the “classic” and “contemporary” approaches to achievement motivation: A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. Advances in motivation and achievement, 10(7), 143-179.
Elliot, A.J. & Church, M.A. (1997). A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 218-232.
Elliot, A, (1999). Approach and avoidance motivation and achievement goals, Educational Psychology, 34, 169- 189.
Elliot, A. J & McGregor, H. A, (2001). A 2 × 2 achievement goal framework, Journal of personality and social psychology, 80, 501- 519.
Grebner, S., Elfering, A. ,& Semmer, N. K. (2008). Subjective occupational success as a resource. In: S. McIntyre & J. Houdmont (Eds), Occupational health psychology: European perspectives on research, education and practice (Vol.2). Maia, Portugal: ISMAI Publishing.
Janssen, O. & Prins, J. (2007). Goal Orientations and the seeking of different Types of feedback information. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 80, 235-249.
Kahya, E. (2009). The effects of job performance on effectiveness.International Journal of Industrial Ergonomics, 39 (1), 96-104.
Kanfer, R. (1990a). Motivation theory and industrial and organizational psychology. In M. D. Dunnette & L. M. Hough (Eds.), Handbook of industrial and organizational psychology (2nd ed., Vol. 1, pp. 75-170). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.
Kanfer, R. (1992). Work motivation: New directions in theory and research. In C.L. Cooper & I.T. Robertson (Eds.), International review of industrial and organizational psychology (Vol. 7, pp. 1-53). New York: Wiley.
Kaplan, A., Maher, M. L. (2007). The contributions and prospects of Goal Orientation Theory. 19, 141-184.
Maier, G. W.,& Brunstein, J. C. (2001). The role of personal work goals in newcomers’ job satisfaction and organizational commitment: A longitudinal analysis. Journal of Applied Psychology, 86, 1034-1042.
Motowidlo, J. S. (2003). Job Performance, Handbook of Psychology. Industrial and Organizational Psychology, 12, 39-55.
Payne, S.C., Youngcourt, S.S., & Beaubien, J.M. (2007). A meta-analytic examination of the goal orientation nomological net. Journal of Applied Psychology, 92, 128-150.
Perrewe, P. L., & Ganster, D. C. (2010). New developments in theorethical and conceptual approaches to job stress. Research in Occupational stress and well-being, Volume 8.
Pintrich, P. R & Schunk, D. H, (2002). Motivation in education: theory, research, & applications. Merrill Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ.
Rothmann, S., Scholtz, P. E., Rothmann, J. C., Fourie, M. (2002). The Relationship between Individual Variables and Work-Related Outcomes. International Council for Small Business, 47th World Conference, San Juan, Puerto Rico.
Sajjan Rao, K., Santhakumar, K., & Narayanan, S. (1994). Personality types and value orientation among business management students. Indian Journal of Clinical Psychology.
Semmer, N. K., & Meier,L. L. (2010). Individual differences, work stress, and health. In: J.Quick, M. J. Schabracq & C. L. Cooper (Eds.), Hand book of work and health psychology (3rded.). Chichester,UK: Wiley.
Singh, R., Ragins, B. R., & Tharenou, P. (2009). What matters most? The relative role of mentoring and career capital in career success. Journal of Vocational Behavior, 75, 56-67.
Sonnentag, S., & Bayer, U. V. (2005). Switching off mentally: Predictors and consequence of psychological detachment from work during off-job time. Journal of Occupational Health Psychology, 10,393-414.
Spara, E. G. (2007). Individual and Unit Level Goal Orientation As Predictors of Employee Development. A dissertation presented in partial fulfillment of the requirements for the degree Doctorate of Philosophy in the Graduate School of The University of Maryland.
Ten Horn, L. A., & Roe, R. A. (1988). De Delftse Meetdoos Voor Kwaliteit van Arbeid. Orientatie voor gebruikers [The Delft Measurement Kit Users’ Guide]. Delft University of Technology, Faculty of Technology and Society.
Ten Horn, L. A., Zinovieva, I. L., Roe, R. A., & Dienes, E. (1996). EDMK Questionnaire. Technical and reference manual. WMQ-Documents 006-96-INTEN. Delft.
Tesluk, P.E., Dragoni, L., & Russell, J.E.A. (2001). Growing managerial talent: Role of developmental work experiences, learning orientation, and access to opportunities in shaping competencies and advancement potential. Paper presented at the 17th Annual Conference of the Society for Industrial and Organizational Psychology, Toronto, CA.
VandeWalle, D. (1997). Development and validation of a work domain goal orientation. Educational and Psychological Measurement, 57, 995-1014.
VandeWalle, D., Brown, S.P., Cron, W.L., & Slocum, J.W. (1999). The influence of goal orientation and self-regulation tactics on sales performance: A longitudinal field test. Journal of Applied Psychology, 84, 249-259.
Vanderwalle, D, (2001). Goal orientation: why wanting to look successful doesn not always lead to success, Organizational Dynamics, 30, 162- 171.
Van Yperen, N.W. and Janssen, O. (2004) ‘Fatigued and dissatisfied or fatigued but satisfied? Goal orientations and responses to high job demands’, Academy of Management Journal 45(6): 1161–1171.