رابطه سازه‌های تعهد مربوط به کار با بازنشستگی داوطلبانه و تمایل به ترک شغل

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

تعهد یکی از مهم­ترین متغیرهای مربوط به کار است که بر سایر رفتارها و نگرش­های شغلی تاثیر دارد. هدف این پژوهش بررسی رابطه سازه­های تعهد مربوط به کار با بازنشستگی داوطلبانه و تمایل به ترک شغل در یک شرکت صنعتی  با استفاده از دو نمونه از مدیران بود. روش پژوهش از نوع همبستگی است. نمونه اول شامل 136 مدیر سطح بالا و نمونه دوم شامل 347 مدیر سطح میانی بود که به­صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. شرکت­کنندگان در هر دو گروه نمونه به ابزارهای پژوهش که عبارت بودند از: پرسش­نامه چهار سوالی تمایل به ترک شغل  و تمایل به بازنشستگی عریضی و گل پرور (1387)، پرسش­نامه تعهد سازمانی بالفور و وکسلر (1996)، مقیاس مرکزیت کار پالی و همکاران (1994)، مقیاس تعهد حرفه‌ای آرانیا و همکاران (1981)  و پرسش­نامه­های دلبستگی شغلی و دلبستگی به کار کانونگو (1982) پاسخ دادند. یافته‌ها نشان داد که مرکزیت کار در هر دو گروه نمونه رابطه بیشتری با تمایل به بازنشستگی دارد. تعهد پیوستگی و تعهد همانندسازی شده نیز در هر دو گروه نمونه، رابطه بیشتری با تمایل به ترک شغل دارند. هم­چنین سطح مدیریت (بالا یا میانی) در روابط بین سازه­های تعهد مربوط به کار با تمایل به ترک شغل و تمایل به بازنشستگی تفاوتی ایجاد نمی­کند. نتایج نشان داد سازمان­ها و مدیران می­توانند با افزایش سازه­های تعهد مربوط به کار از بازنشستگی داوطلبانه و تمایل به ترک شغل کارکنان خود بکاهند.

کلیدواژه‌ها


ابطحی. ح و مولایی. ن. رابطه می‌ان تعهد حرفه‌ای و سازمانی، 1384.URL:www.magiran .ir تاریخ بازدید 23/11/1388.
اسکندری. ن. بررسی رابطه بین ادراک برابری با تعهد سازمانی و دلبستگی شغلی در بین دبیران دبیرستان‌های شهرستان ارسنجان. 1388. URL:www.magiran.ir. تاریخ بازدید 12/12/1388.
امیدی. ن. بررسی رابطه ویژگی‌های شغل، دلبستگی شغلی و دلبستگی به کار با تعهد سازمانی در کارکنان شرکت پتروشیمی‌ اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. رشته روان‌شناسی صنعتی. گروه روان‌شناسی. دانشگاه اصفهان. 1387.
جزایری. ز, نعامی‌. ع, شکرکن. ح و تقی‌پور. م. بررسی روابط ساده و چندگانه ویژگی‌های شخصیتی با تعهد حرفه‌ای در پرستاران برخی از بیمارستانهای شهرستان اهواز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی ، 13(3) (ویژه‌نامه روان‌شناسی)، 1385، 189-208.
رابینز، اس. پی. مدیریت رفتار سازمانی. ترجمه فرزاد امی‌دواران. تهران. موسسه کتاب مهربان نشر، 1384.
طالب‌پور، م و امامی‌، ف. بررسی ارتباط تعهد سازمانی و دلبستگی شغلی و مقایسه آن در بین دبیران مرد تربیت بدنی آموزشگاه‌های نواحی هفتگانه مشهد. پژوهش در علوم ورزشی. شماره دوازدهم، 1386، 15-32.
عریضی. ح. ر. و براتی. ه. رابطه بین تعهد سازمانی و ویژگی‌های شخصیتی با توجه به ساختار شغلی. مجله پژوهش‌های روان‌شناختی شماره 26، 13(2)، 1389، 91-112.
عریضی. ح. ر، علی محمدی. س، و گل‌پرور. م. رابطه تعهد سازمانی و مولفه‌های آن با متغیرهای سازمانی پیشایند و پسایند مبتنی بر تحلیل مسیر. مجله روان‌شناسی. سال یازدهم. شماره 3،1386،302-322.
علیزاده، ا. عوامل موثر بر تمایل ترک شغل کارکنان. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، 11،1386.
گل‌پرور، محسن و عریضی، حمیدرضا (1387)، «فراتحلیلی بر رابطه بین ابعاد تعهد سازمانی با جایگزین‌های شغلی، میل به ماندن و تمایل به ترک خدمت»، دانشور رفتار (ویژه مقالات علوم تربیتی 10)، 15(33):85-100.
گلاس. و. ج، و استانلی. ج. روش‌های آماری در تعلیم و تربیت و روان‌شناسی. ترجمه مهندس مهتاش اسفندیاری و جمال عابدی. تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1368.
هوشمند بهابادی. ع، سیف. ه و نیکبخت نصرآبادی. ع. ر. بررسی ترک خدمت پرستاران در یک دوره ده‌ساله. طب و تزکیه، 55. ،1383.
Adams, G. A., Prescher, J., Beehr, T.A., and Lepisto, L. (2002). Applying work-role attachment theory to retirement decision-making, International Journal of Aging and Human Development, 52,125–137.
Allen, N. J., & Meyer, J. P.(1990).The measurement and antecedents of Affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63, 1-18.
Aranya, N., Pollock, J., and Amernic, J. (1981). An examination of professional commitment in public accounting. Accounting Organizations and Society, 6, 271-280.
Awalina, P., & Roekhudin, S. E. (2015). The Influence of Professional Commitment and Job Satisfaction towards Turnover Intention. Journal of Business and Management, 17(6), 21-28.
Bal, P. M., & Kooij, D. (2015). The relations between work centrality, psychological contracts, and job attitudes: The influence of age. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20, 497-523.
Bamber E. M., & Layer, V. (2001). Big 5 Auditors' Professional and Organizational Identification, University of Georgia, School of Accounting, 1 –10.
Baulfour, D. L.; & Wechsler, B. (1996). Organizational commitment: Antecedents and outcomes in public organizations. Public Productivity and Management Reviwe, 19 (3), 355-368.
Bernhard-Oettel C. (2008).Patterns of Contract Motives and Work Involvement in Temporary Work: Relationships to Work-Related and General Well-Being. Economic and Industrial Democracy, 29(4), 565-591.
Blau, G. (2000). Job, organizational, and professional context antecedents as predictors of intent for inter role work transitions. Journal of Vocational Behavior, 56, 330–345.
Bozionelos, N. (2004).The big five of personality and work involvement. Journal of Managerial Psychology, 19(1), 69 – 81.
Briena, A., Thomas, N., & Hussein, A. S. (2015). Turnover Intention and Commitment as Part of Organizational Social Capital in the Hotel Industry. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 14(4), 357-381.
Brooks, C. H., & Edward, J. I. (2006). Integrating the Unfolding Model and Job Embeddedness Model to Better Understand Voluntary Turnover, Journal of managerial issues, 18(4), 435-452.
Carmeli, A., and Freund, A. (2001). Multiple work commitment, job satisfaction, and job performance: an empirical investigation.paper presented at the Annual Academy of Management Meetings, August, OB Division, Washington, DC.
Carr, J. C., Boyar, S. L., & Gregory, B. T. (2008). The moderating effect of work family centrality on work-family conflict, organizational attitudes, and turnover behavior. Journal of Management, 34(2), 244-262.
Charles, H. Schwepker Jr. (2001). Ethical climate's relationship to job satisfaction, organizational commitment, and turnover intention in the sales force. Journal of Business Research, 54(1), 39-52.
Chen, C. (2006). Job satisfaction, organizational commitment, and flight attendants’ turnover intentions: A note. Journal of Air Transport Management, 12(5), 274-276.
Cho, V., & Huang, X. (2012) .Professional commitment, organizational commitment, and the intention to leave for professional advancement: An empirical study on IT professionals", Information Technology & People, 25 (1), 31 – 54.
Cichy, R F., Cha J. & Kim S. (2009).The relationship between organizational commitment and contextual performance among private club leaders. International Journal of Hospitality Management.28(1), 53-62.
Coccia, M. (2001). Satisfaction, work involvement and R&D performance. International Journal of Human Resources Development and Management ,1 (2/3/4 ), 268-282.
Cooper-Hakim, A., & Viswesvaran, C. (2005). The construct of work commitment: Testing an integrative framework, Psychological Bulletin 131, 241–259.
Diefendorff, J. M., Brown, D. J., Kamin, A. M., & Lord, R. G. (2002). Examining the roles of job involvement and work centrality in predicting organizational citizenship behaviors and job performance. Journal of Organizational Behavior, 23, 93–108.
Earl, J. K., and Bright, J. E.H. (2007). The relationship between career decision status and important work outcomes. Journal of Vocational Behavior, 71( 2), 233-246.
Hackett, R. D., Lapierre, L. M., & Hausdorf, P.A.(2001).Understanding the Links Between Work Commitment Constructs, Journal of Vocational Behavior,58, 392– 409.
Hallberg, U. E., & Schaufeli W B.(2006). “Same Same” But Different? Can Work Engagement Be Discriminated from Job Involvement and Organizational Commitment? European Psychologist,11(2), 119-127.
Harpaz, I., Honig, B., and Coetsier, P.(2002). A cross-cultural longitudinal analysis of the meaning of work and the socialization process of career starters. Journal of World Business. 37 (4), 230-244.
Jacobsen, J., Adams, G. A., Moon, M., & Lepisto, L. (2004). Work- role attachment variables as predictors of retirement longitudinal study. Chicago, IL: Annual Meeting.
Jehanzeb, K., Rasheed, A., & Rasheed, M.F. (2013). Organizational Commitment and Turnover Intentions: Impact of Employee’s Training in Private Sector of Saudi Arabia, International Journal of Business and Management, 8(8), 79-91.
Kanungo, R. (1982). Measurement of Job and Work Involvement. Journal of Applied Psychology, 67(3), 341-349.
Kerry, V. O. (2005). Influence of perceived organizational support, organizational commitment, and professional commitment on turnover intentions of healthcare professionals in Jamaica.Nova Southeastern University, 1- 274.
Kuvass, B. (2003). Employee Ownership and effective organizational commitment: employees perceptions of fairness and their performance for company, Journal of Management, 19, 193 – 212.
Kwon, I.G., Banks, D. W. (2004). Factors related to the organizational and professional commitment of internal auditors, Managerial Auditing Journal, 19 (5), 606-22.
Lee, K., Carswell, J. J., & Allen, N. J.(2000). A Meta-Analytic Review of Occupational Commitment: Relations with Person- and Work-Related Variables. Journal of Applied Psychology, 85 (5), 799-811.
Lemmens, K., Strating, M., Huijsman, R., Nieboer, A. (2009). Professional commitment to changing chronic illness care: results from disease management programs. International Journal for Quality in Health Care. 21 (4),233-243.
Makanjee, C. R., Hartzer, Y.F., Uys, I. L. (2006). The effect of perceived organizational support on organizational commitment of diagnostic imaging radiographers. Radiography, 12(2), 118-126.
Meyer, J.P., Stanley, D.J., Herscovitch, L., and Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences, Journal of Vocational Behavior, 61, 20–52.
Meyer, J. P., & Herscovitch, L. (2001). Commitment in the workplace: Toward a general model. Human Resource Management Review, 11, 299-326.
Mitchell, T, R., Holtom B, C., and Lee, T. W.(2001). How to Keep Your Best Employees: The Development of an Effective Attachment Policy. Academy of Management Executive, 15, 96-108.
Mosadeghrad, A. M., Ferlie, E., and Rosenberg, D.(2008). A study of the relationship between job satisfaction, organizational commitment and turnover intention among hospital employees. Health Serve Manage Res, 21(4), 211-227.
Pachulicz, S., Schmitt, N., and Kuljanin, G. (2008). A model of career success: A longitudinal study of emergency physicians. Journal of Vocational Behavior. 73( 2), 242-253.
Parboteeah, K.P., and Cullen, J. B. (2003).Social institutions and work centrality: Explorations beyond national culture, Organization Science, 14, 137–148.
Paullay, I. M., Alliger, G. M., & Stone-Romero, E. F. (1994). Construct validation of two instruments designed to measure job involvement and work centrality. Journal of Applied Psychology, 79, 224–228
Mudrak, P. E.2004). Job involvement, obsessive-compulsive personality traits, and workaholic behavioral tendencies. Journal of Organizational Change. 17(5), 490-508.
Price, W., & Kiekbusch, R.(2007). Causes of employee turnover in sheriff operated jails. Public Personnel Management, 36(1): 51-64.
Rahman, N.M., & Hanafiah, M.H. (2002).Commitment to Organization Versus Commitment to Profession: Conflict or Compatibility?, Journal Pengurusan , 21, 77 – 92.
Richard, N. S. (2007).Robinson, Paul E. Barron. Developing a framework for understanding the impact of deskilling and standardization on the turnover and attrition of chefs. International Journal of Hospitality Management, 26(4), 913-926.
Rogelberg, S. G. (2007). Encyclopedia of Industrial and Organizational Psychology. SAGE Publications. Ice.
Schmidt, J. A., & Lee, K. (2008). Voluntary retirement and organizational turnover intentions: The differential associations with work and non-work commitment constructs, Journal of Business Psychology, 22, 297–309.
Sjoberg, A. & Sverke, M. (2000).The interactive effect of job involvement and organizational commitment revisited: A note on the mediating role of turnover intention. Scandinavian Journal of Psychology, 41, 247-252.
Somech, A., & Bogler, R. (2002). Antecedents and consequences of teacher organizational and professional commitment. Educational Administration Quarterly, 38(4), 555-575.
Topa, G., Moriano, J A., Depolo, M., Alcover, C-M., Morales, J. F. (2009).Antecedents and consequences of retirement planning and decision-making: A meta-analysis and model. Journal of Vocational Behavior, 75(1), 38-55.
Van Solinge, H., and Henkens, K. (2008).Adjustment to and satisfaction with retirement: Two of a kind?, Psychology and Aging ,23, 422–434.
Wahl, A. (2004). Leaders wanted. Canadian Business, [On-line]. Available: http://www.canadianbusiness.com.
Wong, J. Y., and Earl, J. K. (2009).Towards an integrated model of individual, psychosocial, and organizational predictors of retirement adjustment. Journal of Vocational Behavior, 75(1):1-13.
Zopiatis, A.,Constanti,P., & Theocharous, A.L.(2014). Job involvement, commitment, satisfaction and turnover: Evidence from hotel employees in Cyprus. Tourism Management, 41, 129- 140.