نقش واسطه ای هوش هیجانی و رضایت شغلی در رابطه سرسختی روان شناختی با سلامت سازمانی در اداره کل پست استان مازندران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ایران.

2 گروه روانسنجی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ایران.

3 گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه­ای هوش هیجانی و رضایت شغلی در رابطه سرسختی روان‌شناختی با سلامت سازمانی در اداره کل پست استان مازندران انجام شده است و از نوع طرح­ های همبستگی مبتنی بر روش مدل ­یابی معادلات ساختاری می­ باشد. جامعه آماری در این پژوهش، تمامی 556 کارمند اداره پست استان مازندران هستند، که در مجموع 220 نمونه به روش نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شده است. جهت اندازه‌گیری متغیرهای پیش­بین از پرسشنامه استاندارد باراُن (1997)، پرسشنامه سرسختی روان­ شناختی اهواز(1376)، پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا (1967) و برای سنجش متغیر ملاک از پرسشنامه 44 گویه‌ای سلامت سازمانی OHI (1996) استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده­ ها از نرم افزار 18 SPSS و AMOS23 استفاده شده است. به طورکلی روابط معنی ­داری بین متغیرهای پژوهش مشاهده و مدل پژوهش تایید گردیده است، در مجموع 85 درصد از متغیر سلامت سازمانی توسط متغیرهای هوش هیجانی، سرسختی روان‌شناختی و رضایت شغلی قابل پیش بینی می ­باشد. با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می­ گردد سازمان مورد مطالعه، جهت ارتقا سطح فعالیت‌ها و سلامت سازمانی به متغیرهای روان‌شناختی توجه­ ای ویژه داشته و به این منظور برنامه­ هایی جهت آموزش­ های ضمن خدمت کارکنان در نظر داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mediating Role of Emotional Intelligence and Job Satisfaction in the Relationship between Psychological Hardiness with organizational health in Mazandaran post office

نویسندگان [English]

  • masomeh khoshandam kootenaei 1
  • shaban heidari 2
  • bahram mirzaiyan 3
1 Department of General Psychology, Islamic Azad University, Sari Branch, Iran.
2 Department of Psychometrics, Islamic Azad University, Sari Branch, Iran.
3 Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Sari Branch, Iran.
چکیده [English]

AIM: This Research Aimed To Investigate The Mediating Role Of Emotional Intelligence And Job Satisfaction In The Relationship Between Psychological Hardiness With Organizational Health In The Mazandaran Post Office. METHODS: The Present Study Was A Correlation Design Based On Structural Equation Modeling. The Statistical Population Was All 556 Employees Of The Post Office In Mazandaran That 220 People Were Selected By A Simple Random Sampling Method. The Standard Questionnaire Of Bar-On (1997), Ahvaz Psychological Hardiness Questionnaire (1997), The Minnesota Satisfaction Questionnaire (1967), And The Organizational Health Index (OHI, 1996) Was Used To Collect Data. SPSS-18 And AMOS-23 Software Were Used To Analyze The Data FINDINGS: In General, A Significant Relationship Between The Research Variables And The Research Model Has Been Confirmed. Overall, 85% Of The Organizational Health Was Predictable By Emotional Intelligence, Psychological Hardiness, And Job Satisfaction.CONCLUSION: According To The Results, It Is Recommended That In The Current Organization Special Attention Should Be Paid To Psychological Variables In Order To Improve The Level Of Activities And Organizational Health So, For This Purpose, Some Programs Should Be Considered For In-Service Training Of Employees

کلیدواژه‌ها [English]

  • Job Satisfaction
  • psychological hardiness
  • Organizational Health
  • Emotional intelligence
اسدی نوقابی، احمد علی (1385). روان پرستاری. تهران، نشر ویرایش. چاپ دوم.
اندرودی، ر (1381). بررسی رابطه بین سلامت سازمانی با تعهد سازمانی دبیران در مدارس راهنمایی دخترانه شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
بیک‌زاد، ج؛ سرمست، ب؛ خویشی، ب (1388). بررسی رابطه سلامت سازمانی مدارس با عملکرد مدیران مدارس مقاطع سه‌گانه تحصیلی آموزش‌وپرورش مراغه، فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 2، 192 - 175.
رحمانی خواجه لنگی، عزیمه (1388). هنجاریابی، تعیین روایی و پایایی پرسشنامه‌های رضایت‌بخشی و رضایتمندی شغلی مینه‌سوتا درمیان معلمان سه مقطع ابتدائی، راهنمائی و متوسطه شهر اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه اصفهان.
رحیمی پردنجانی، ع ( 1379). بررسی میزان سلامت سازمانی مدارس و رضایت شغلی معلمان مقطع ابتدایی استان چهارمحال بختیاری، تهران، پژوهشکده تعلیم و تربیت.
رضائیان،علی و کشته گر،عبدالعلی.(1387) .بررسی رابطه هوش هیجانی و تعهد سازمانی،پیام مدیریت،شماره 27 تابستان1387،ص 27 - 39.
سموعی، راحله (1381). ترجمة و هنجاریابی آزمون هوش هیجانی بار - آن. روان تجهیز سینا.
شریفی، اصغر؛ آقاسی، صدیقه (1389). بررسی رابطه بین عملکرد مدیران با سلامت سازمانی. فصلنامه علمی - پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی.4، 4، 168 - 149
سیاروجی، ژوزف؛ فورگاس، ژوزف؛ دمیرجان (1384). هوش هیجانی در زندگی روزمره. ترجمه اصغر نوری‌امام‌زاده‌ای، حبیب‌الله نصیری، اصفهان، انتشارات نوشته، چاپ دوم.
کلاهی، علی اصغر؛ محمدی، فریما؛ صافی، محمدحسین (1394). رابطه رضایت شغلی با مدیریت تعارض و فرسودگی شغلی کارکنان. مجله سلامت اجتماعی (مجله مرکز پژوهش‌های عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت)، 2، 4، 266 - 274.
کیامرثی، آذر (1376). ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش سرسختی روان شناختی و بررسی رابطة آن با تیپ شخصیتی الف، کانون بهار، عزت نفس، شکایات جسمانی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. طرح پژوهشی دانشگاه آزاد اهواز.
میرزایی، پروین. (1386). هوش هیجانی. تهران، انتشارات علوم و فنون، چاپ اول.
مصباحی، مریم؛ گنجعلی زاده رؤیا؛ طالبی، حجت (1395). بررسی رابطه بین رضایت شغلی و سلامت سازمانی کارکنان زن در دانشگاه‌های شهر کرمان. در مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، برلین آلمان.
Aloisio, L. D., Gifford, W. A., McGilton, K. S., Lalonde, M., Estabrooks, C. A., & Squires, J. E. (2018). Individual and organizational predictors of allied healthcare providers’ job satisfaction in residential long - term care. BMC Health Services Research, 18(1), 491.‏
Augusto Landa, J. M., López - Zafra, E., Berrios Martos, M. P. & Aguilar Luzón, M. C. (2008). The relationship between emotional intelligence, occupational stress and health in nurses: a questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 45 (6): 88 - 901.
Barnabas, E. N., Tobias, C., Ngozi, S. A., Solomon, A. Agu. & James, U. A. (2013). Relationship Between Emotional Intelligence And Job Satisfaction Among Health Workers. Journal of Nursing and Health Science, 2 (5): 19 - 23.
Bar - On, R. (2002). Emotional intelligence and self - actualization. In Joseph Ciarrochi, Joe Forgas, and John D. Mayer (Eds.), Emotional intelligence in everyday life: A scientific inquiry. New York: Psychology Press, pp. 82 - 97.
Bar - On, R. (2004). The Bar - On Emotional Quotient Inventory (EQ - i): Rationale, description and summary of psychometric properties.
Busch, C., Koch, T., Clasen, J., Winkler, E., & Vowinkel, J. (2017). Evaluation of an organizational health intervention for low - skilled workers and immigrants. human relations, 70(8), 994 - 1016.‏
Cemaloglu, N. (2006). Analysis of the primary school teachers perception of organizational health in terms of different variables. Egitim Fakultesi Dergisi(H. U). Journal of education). 4 (30): 63 - 72.
Coetzee, M. & Harry, N. (2014). Emotional intelligence as a predictor of employees' career adaptability. Journal of Vocational Behavior; 84 (1): 90–97.
Ewertowski, H., Tetzlaff, F., Stiel, S., Schneider, N., & Jünger, S. (2018). Primary palliative Care in General Practice–study protocol of a three - stage mixed - methods organizational health services research study. BMC palliative care, 17(1), 21.‏
Ghafouri Varnosfaderani, M. R., Kamali, M. & Nouri, A. (2008). The relationship between the motivation of progress and psychological hardiness with sensation seeking and accountability. knowledge and psychology in psychology, 10 (35 - 36): 165 - 188. (in persian)
Ghasemi, B. (2002). Theories of organizational behavior. Tehran: Heyat Publishing. First Edition. (in persian)
Goleman, D. (2000). Leadership that gets results. Harvard Business Review.
Goleman D. (2001). Emotional Intelligence: Issues in Paradigm Building. Available from: https://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/0787956902/consortiuforrese
Hashemi, S. A., & Mirjafari, S. A. (2017). The Role Of Organizational Health And Psychological Hardiness In Predicting Job Satisfaction Among Employees Of Special Economic Zone Of Shiraz. Indo American Journal Of Pharmaceutical Sciences, 4(8), 2497 - 2501.
Hoy, W. & Miskel, C. (1987). Educational administration. Theory, Research and Practice. New York: Random House.
Hoy, W., Tarter, C. & Bliss, J. (1990). Organizational climate, school health and effectiveness. Educcational Administration Quarterly, 25 (3): 260 - 279.
Hoy, W. K., & Fedman, J. A. (1987). Organizational health: The concept and its measure. Journal of research and Development in Education, 20(4), 30 - 37.
Jolodar, S., & Jolodar, S. (2012). The relationship between organizational learning capability and job satisfaction. International Journal of Human Resource Studies, 2(1): 15 - 27.
Inzlicht, M., Aronson, J., Good, C. & McKay, L. (2006). A particular resiliency to threatening environments. Journal of Experimental Social Psychology, 42 (3): 323 - 336.
Iranian, S. J., Saatchi, M. & Amiri, A. A. (2010). The relationship between psychological hardiness and role overload with and Employees' Mental Health. Journal of Psychological Research, 2 (6): 88 - 72. (in persian)
Khaledian, M., Babaee, H. & Amani, M. (2016). The relationship of psychological hardiness with irrational beliefs, emotional intelligence and work holism. Practice in Clinical Psychology, 1(4): 217 - 211.
Kobasa, S. C., Maddi, S. R. & Kahn, S. (1994). Hardiness and health: A prospective study. Journal of Personality and Social Psychology, 42 (1):168–177.
Korkmaz, M. (2006). The relationship between Organizational health and robust school vision in elementary schools. educational research quarterly, 30 (1): 14 - 36.
Lambert, E. G., Qureshi, H., Frank, J., Klahm, C., & Smith, B. (2018). Job stress, job involvement, job satisfaction, and organizational commitment and their associations with job burnout among Indian police officers: a research note. Journal of Police and Criminal Psychology, 33(2), 85 - 99.
Lynden.J.A. & William, K. (2000).Supervising Organizational Health. Supervision Journal, 4 (2): 3 - 5.
Maddi, S. R. & Khoshaba, D. M. (2002). Hardi Training?: Manual for college students (4th ed., Vols. I & II). Newport Beach, CA: Hardiness Institute.
Martinez, M. N. (1997). The smarts that count. HR Magazine, 42 (11): 72 - 78.
Miao, C., Humphrey, R. H. & Qian, S. (2017). A meta - analysis of emotional intelligence effects on job satisfaction mediated by job resources, and a test of moderators. Personality and Individual Differences, 116: 281 - 288.‏
Milani Far, B. (2003). Mental Health. Tehran: Gomes Publishing. Eighth Edition. (in persian)
Mohammadi, S. (2010). Relationship between emotional intelligence and organizational health of schools. Journal of Psychological Achievements (Educational Sciences and Psychology), Ahvaz Shahid Chamran University, 18 (2): 247 - 260. (in persian)
Mokhtari Pour, M. & Siyadat, S. A. (2006). Leadership management with emotional intelligence. Journal of Tadbir, 16 (165): 1 - 8. (in persian)
Mueller, R. O. (1996). Basic Principles Modeling. NY: Springer.
Mueller, R. O. & Hancock, G. R. (2005). Structural equation modeling. A first course. Erasmus University Medical Center, Rotterdam.‏
Ouyang, Z., Sang, J., Li, P., & Peng, J. (2015). Organizational justice and job insecurity as mediators of the effect of emotional intelligence on job satisfaction: A study from China. Personality and Individual Differences, 76, 147 - 152.‏
Parhizkar, K. (1989). Human relations in management. Tehran: Eshraghi Publishing. First Edition. (in persian)
Sabzipoor, A., Reshodi, B., Amiri, S. & Karam Elahi, A. (2014). The relationship between the type of personality introversion–extraversion with Job Satisfaction and Organizational Commitment of Teachers. Journal of New Approaches in Educational Administration, 5 (2): 181 - 194.
Salarzehi, H., Moradzadeh, A. B. & Arab, A. (2010). The role of knowledge management components in prognosis of organizational health components (Case Study: ministration of Roads and Urban Development of South of Sistan and Baluchestan Province). Journal of Public Management Researches, 5 (18): 108 - 85. (in persian)
Salovey, P., Mayer, J.D. & Caruso, D. (2002). The positive psychology of emotional intelligence in C.
Samad, S. (2009). The Influence of emotional intelligence on effective leadership among managers in Malaysian Business Organizations. The Business Review, 13: 164 - 170.
Seyyed Javadin, R. (2007). Human resource planning. Tehran: management college of Tehran University Publishing. (in persian)
Service, R. W. & Boockholdt, Jamea. L. (2010). Factor leading to in vation: a study of manager's perspective about factor creativity reaserch. Journal of Research creativity, 11 (4): 259 - 307.
Singh, S. (2017). Do Psychological Hardiness and Perceived Organizational Support affect Psychological Contract and Employee Performance An Empirical Investigation.‏
Shkoler, O., & Tziner, A. (2017). The mediating and moderating role of burnout and emotional intelligence in the relationship between organizational justice and work misbehavior. Revista de Psicologia del Trabajo y de las Organizaciones, 33(2), 157 - 164.‏
Shafi Abadi, A. (1979) Professional and job guidance and counseling and job theories. Tehran: Roshd Publishing. 16th edition. (in persian)
Shahkarm, P. (2009). Healthy organization and organizational health and realization of organizational sublimity. Journal of Ehya, 7 (28): 15 - 18. (in persian)
Tony, A. M. (2007). Emotional intelligence, emotion and social work: Context,characteristic, complications and contribution. The British Journal of Social Work;, 37 (2): 245 - 263.
Williams, N. J., Glisson, C., Hemmelgarn, A., & Green, P. (2017). Mechanisms of change in the ARC organizational strategy: increasing mental health clinicians’ EBP adoption through improved organizational culture and capacity. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 44(2), 269 - 283.‏
Weiss, D. J., Dawis, R. V., & England, G. W. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Minnesota studies in vocational rehabilitation, 22, 120.Wong CS, LAW KS. The effects of leader and follower emotional intelligence on performance and attitude: An exploratory study. The Leadership Quarterly, 13 (2): 243 - 274.
Yousef, D. A. (2017). Organizational commitment, job satisfaction and attitudes toward organizational change: A study in the local government. International Journal of Public Administration, 40(1), 77 - 88.
Zamini, S.,Hoseyninasab, D.,Zamini, S. & Zareaei, P. (2011). Examine the relationship between organizational culture with job satisfaction and job burnout among the employeesin Tabriz University. Journal of Iran Occupational Health, 8 (1): 30 - 40. (in persian)
Zohraei, S. M. & Rajaei Pour, S. (2011). The survey of relationship between intelligence and organizational Health in Isfahan Universities in 2009 - 2010. Journal of New Approach in Educational Management, 2 (2): 155 - 174. (in persian)