آیا هوش مصنوعی، رفتار کاری نوآورانه را افزایش می‌دهد؟ بررسی نقش تعدیلگر گوانکسی سازمانی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی مدیریت دولتی – رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران jalali.mo@fc.lu.ac.ir

2 استاد گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران vahdati.h@lu.ac.ir

10.48308/jcoc.2026.241648.1521

چکیده

مقدمه: گسترش روزافزون هوش مصنوعی در محیط‌های کاری، هم‌زمان با تأکید فزاینده بر نقش سرمایه اجتماعی در سازمان‌ها، ضرورت بررسی تعامل میان فناوری و روابط انسانی را دوچندان ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر هوش مصنوعی بر رفتار کاری نوآورانه و تبیین نقش متعدیلگر هوش مصنوعی انجام شد. روش: این مطالعه در چارچوب پارادایم اثبات‌گرایی، با رویکرد کمّی و طرح مقطعی، و از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته اجرا گردید. جامعه آماری شامل کارکنان کمیته امداد امام خمینی(ره) استان کردستان (328 = N) بود که از میان آن‌ها، ۲۲۰ نفر با بهره‌گیری از فرمول کوهن و نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. روایی و پایایی ابزار با استفاده از بارهای عاملی، پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ، شاخص‌های روایی محتوا (CVR و CVI با نظر هشت خبره)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (HTMT) تأیید شد. داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS‑SEM) تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، با خودکارسازی وظایف و آزادسازی ظرفیت شناختی، و گوانکسی، با ایجاد اعتماد و امنیت روانی، در یک هم‌افزایی پیچیده‌، رفتار نوآوری را تسهیل می‌کنند. همچنین نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) با نرم‌افزار SPSS تفاوت معناداری را بین میانگین متغیرها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات و سابقه کاری آشکار ساخت. نتیجه‌گیری: این نتایج بر اهمیت سیاست‌گذاری هم‌زمان در حوزه فناوری و توسعه روابط سازمانی برای ارتقای نوآوری، به‌ویژه در سازمان‌های حمایتی و فرهنگی، تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Does Artificial Intelligence Increase Innovative Work Behavior? Examining the Moderating Role of Organizational Guanxi

نویسندگان [English]

  • Mohammad jalali 1
  • Hojat Vahdati 2
1 Ph.D in Public Administration - Organizational Behavior, Faculty of Economics and Management, Lorestan University, Khorram Abad, Lorestan, Iran jalali.mo@fc.lu.ac.i
2 Full Professor, Department of Management, Faculty of Economics and Management, Lorestan University, Khorram Abad, Lorestan, Iran vahdati.h@lu.ac.ir
چکیده [English]

Objective: With the growing use of artificial intelligence (AI) in workplaces, understanding how this technology interacts with intra organizational social relationships has become increasingly important for explaining innovative behaviors. Therefore, this study examines the effect of AI on employees’ innovative work behavior and investigates the moderating role of organizational guanxi in this relationship.

Method: This study employed a quantitative cross sectional design. The statistical population consisted of employees of the Imam Khomeini Relief Foundation, from which 220 participants were selected using stratified random sampling. Data were collected through a questionnaire and analyzed using CB SEM and PLS SEM.

Findings: The results showed that artificial intelligence has a positive and significant effect on innovative work behavior (β = 0.147, p < 0.005). In addition, the interaction effect of AI and organizational guanxi on innovative work behavior was positive and significant (β = 0.392, p < 0.001), indicating a strengthening moderating role of guanxi. The coefficient of determination for innovative work behavior was R² = 0.685 and the predictive relevance index was Q² = 0.453, indicating satisfactory explanatory and predictive power of the model. The CB SEM results also confirmed acceptable model fit and the significance of structural relationships.

Conclusion: The findings suggest that the influence of AI on employees’ innovative behavior becomes stronger in organizational environments characterized by trust based social relationships and effective interpersonal interactions. Accordingly, the implementation of AI technologies in organizations should be accompanied by strengthening social capital and expanding employees’ relational networks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Artificial intelligence (AI)
  • organizational Guanxi
  • innovative work behavior
  • Social capital
  • Nonprofit organizations (Imam Khomeini(RA) Relief Committee)
مشاوره شغلی و سازمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 31 اردیبهشت 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار