دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 The Relationship between Overqualification and Stress, Emotional Exhaustion, Job and Life Satisfaction: the Mediation Role of Person-Environment Fit رابطه بیش‌صلاحیتی ادراک‌شده با استرس، خستگی عاطفی، رضایت شغلی و رضایت زندگی: نقش تناسب فرد-محیط 11 36 106898 10.48308/jcoc.2026.241789.1523 FA ازاده عسکری گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی 0000-0001-5155-4650 محدثه هاشمی کارشناس ارشد دانشگاه شهید بهشتی امید شکری گروه روانشناسی ُ دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2025 10 01 Introduction: In recent years, the increase in educational attainment and economic recession has led to the growth of perceived overqualification among employees; a condition in which individuals believe that their abilities, education, and skills exceed the requirements of their current job. This situation brings various negative individual and organizational consequences, including increased stress, emotional exhaustion, and reduced job and life satisfaction. Objective: This study aimed to examine the mediating role of perceived person-environment fit in the relationship between perceived overqualification and employees’ psychological and behavioral outcomes, including stress, emotional exhaustion, job satisfaction, and life satisfaction. Method: This descriptive-correlational study collected data through standardized questionnaires from 358 employees working in organizations based in Tehran. The data were analyzed using path analysis. Findings: The results indicated that perceived overqualification is significantly associated with stress, emotional exhaustion, job satisfaction, and life satisfaction. Furthermore, perceived person-environment fit plays a mediating role in these relationships. Conclusion: Overall, enhancing person–environment fit can mitigate the negative effects of perceived overqualification. Paying attention to employees’ perceptions of fit with their work environment can be an effective strategy for improving their psychological well-being and satisfaction. مقدمه: در سال‌های اخیر، افزایش تحصیلات و رکود اقتصادی موجب رشد پدیده بیش‌صلاحیتی ادراک‌شده در میان کارکنان شده است؛ وضعیتی که در آن افراد باور دارند توانایی‌ها، تحصیلات و مهارت‌هایشان بیش از نیازهای شغل فعلی است. این وضعیت پیامدهای منفی فردی و سازمانی از جمله افزایش استرس، خستگی عاطفی و کاهش رضایت شغلی و زندگی را به همراه دارد. هدف: این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی‌گر تناسب فرد- محیط ادراک‌شده در رابطه بیش صلاحیتی ادراک‌شده و پیامدهای روان‌شناختی و رفتاری کارکنان (از جمله استرس، خستگی عاطفی، رضایت شغلی و رضایت از زندگی) انجام گرفت. روش: این مطالعه از نوع توصیفی همبستگی است و داده‌ها از طریق پرسش‌نامه استاندارد از ۳۵۸ نفر از کارکنان شاغل در سازمان‌های شهر تهران گردآوری شده و با استفاده از روش آماری تحلیل مسیر تحلیل شده است. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که بیش صلاحیتی ادراک‌شده با استرس، خستگی عاطفی، رضایت شغلی و رضایت از زندگی رابطه دارد و تناسب فرد- محیط ادراک‌شده در این رابطه نقش میانجی‌گری ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری: به طور کلی، ارتقای تناسب فرد–محیط می‌تواند آثار منفی بیش‌صلاحیتی ادراک‌شده را کاهش دهد. توجه به ادراک کارکنان از تناسب با محیط راهکاری مؤثر برای بهبود سلامت روانی و رضایت آنان است.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_106898_62b835f7179b6df35926269fe53d89d0.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 Designing a Model of Antecedents and Consequences of workplace Boredom Using a Fuzzy Cognitive Map Approach طراحی الگوی پیشایندها و پسایندهای کسالت در محل کار با رویکرد نقشه شناختی فازی 37 76 106897 10.48308/jcoc.2026.242895.1550 FA امیرهوشنگ نظرپوری دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0000-0003-3785-810X اکرم هاشمی پور دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران 0009-0001-3231-8609 Journal Article 2025 12 14 Objective: The present study aimed to design a model of the antecedents and consequences of boredom in the workplace in government organizations. Method: This research is applied in terms of purpose and descriptive and exploratory in terms of data collection method, and it is also classified as mixed research in terms of typology. The statistical population of the research includes professors of Lorestan University and senior managers of government organizations in Lorestan province, 25 of whom were selected using purposive sampling method and based on the principle of theoretical adequacy. In the qualitative part, the data collection tool is a semi-structured interview, whose validity and reliability were confirmed using content validity and intra-coder and inter-coder methods, respectively. In the quantitative part, the data collection tool is a questionnaire, which was confirmed using content validity and test-retest reliability. Also, the data obtained from the interview were identified using MaxQDA software and the coding method, the antecedents and consequences of boredom in the workplace. In the quantitative part of the research, a causal relationship model was presented using the fuzzy cartographic method. Findings: The results of the study indicate that among the antecedents, lack of job autonomy, with the highest degree of centrality, was identified as the most important antecedent, and also among the consequences, increased evasion and evasion of responsibility by employees, with the highest degree of centrality, was identified as the most important consequence of boredom in the workplace. هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی پیشایندها و پسایندهای کسالت در محل کار در سازمان‌های دولتی انجام پذیرفت. روش:. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش گردآوری اطلاعات توصیفی و از نوع اکتشافی است و همچنین از لحاظ نوع‌شناسی در زمرهی پژوهش‌های آمیخته می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، شامل اساتید دانشگاه لرستان و مدیران ارشد سازمان‌های دولتی استان لرستان است که 25 نفر از آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل کفایت نظری انتخاب شدند. در بخش کبفی ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته می‌باشد که روایی و پایایی آن به ترتیب با استفاده از روایی محتوایی و روش درون‌کدگذار و میان‌کدگذار مورد تایید قرار گرفت و ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کمی، پرسشنامه می‌باشد که با استفاده از روایی محتوایی و پایایی بازآزمون تایید شد همچنین داده‌های به‌دست آمده از مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای و روش کدگذاری، پیشایندها و پسایندهای کسالت در محل کار شناسایی شدند. در بخش کمی پژوهش با استفاده از روش نقشه‌شناختی فازی، مدل روابط علی ارائه شد. یافته‎ها: نتایج پژوهش حاکی از آن است که در بین پیشایندها، فقدان استقلال شغلی، با بیشترین درجه مرکزیت، به‌عنوان مهم‎ترین پیشایند و همچنین در بین پسایندها، افزایش طفره‌روی و مسئولیت‌گریزی کارکنان با بیشترین درجه مرکزیت، به عنوان مهم‎ترین پسایند کسالت در محل کار شناسایی شدند. نتیجه‎گیری: براساس یافته‌ها، تمرکز بر افزایش استقلال کارکنان و تنوع‌بخشی به وظایف، همچنین یادگیری مستمر و نظام‌های بازخورد موثر می‌تواند از راهکارهای عملی برای پیشگیری و مدیریت این آسیب در سازمان باشد.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_106897_b417c7da8199f9ac5e1fc217f39e7bea.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 A Structural Model of Quality of Life in Employed Women: The Mediating Role of Depression in the Relationship Between Perceived Job Security, Job Stress, and Hardiness مدل‌یابی کیفیت زندگی زنان کارمند بر اساس امنیت شغلی ادراک شده، استرس شغلی و سخت رویی با نقش میانجی افسردگی 77 102 106971 10.48308/jcoc.2026.243891.1579 FA زهرا امان اللهی گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران 0000-0002-7051-4950 زهرا عسکری گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0009-0004-8737-3842 Journal Article 2026 04 09 The present study aimed to model the quality of life of employed women based on perceived job security, job stress, and hardiness, with the mediating role of depression. The research was conducted using a correlational design and structural equation modeling among employed women in Tehran. The statistical population consisted of female employees working in formal, contractual, and corporate sectors, of whom 288 participants were selected as the study sample. Data were collected using the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (1996), the Job Security Scale (1376), the Osipow Occupational Stress Questionnaire (1987), the Kobasa Hardiness Scale (1982), and the depression subscale of the DASS-21 (1995). The findings indicated that perceived job security was a significant positive predictor of quality of life, whereas depression and hardiness showed significant negative direct effects on quality of life. Job stress also demonstrated a significant association with quality of life. Path analysis further revealed that depression played a significant mediating role in the relationship between perceived job security and hardiness with quality of life; however, this mediating role was not supported for the relationship between job stress and quality of life. The final model explained 52% of the variance in quality of life. The quality of life of employed women appears to depend not merely on occupational pressures but also on access to job-related resources and adaptive personal characteristics. Perceived job security and adaptive personality traits improve quality of life through reducing depression, whereas job stress primarily influences individuals’ subjective evaluation of life directly. هدف: پژوهش حاضر مدل‌یابی کیفیت زندگی زنان کارمند بر اساس امنیت شغلی ادراک‌شده، استرس شغلی و سخت‌رویی با نقش میانجی افسردگی بود. روش: پژوهش با طرح همبستگی و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری در میان زنان کارمند شهر تهران انجام شد. جامعه آماری شامل کارکنان زن شاغل در بخش‌های رسمی، قراردادی و شرکتی بود که ۲۸۸ نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (1996)، مقیاس امنیت شغلی نیسی و همکاران (1379)، پرسشنامه استرس شغلی اسیپو (1987) ، مقیاس سخت‌رویی کوباسا (1982) و زیرمقیاس افسردگی آزمون DASS-21 لویباند و لویباند (1995) بود. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد امنیت شغلی ادراک‌شده پیش‌بینی‌کننده مثبت و معنادار کیفیت زندگی بود، در حالی که افسردگی و سخت‌رویی اثر مستقیم منفی معناداری بر کیفیت زندگی داشتند. استرس شغلی نیز با کیفیت زندگی رابطه معنادار نشان داد. نتایج تحلیل مسیر بیانگر آن بود که افسردگی در رابطه بین امنیت شغلی ادراک‌شده و سخت‌رویی با کیفیت زندگی نقش میانجی ایفا می‌کند، اما این نقش در ارتباط استرس شغلی و کیفیت زندگی تأیید نشد. مدل نهایی بخش قابل توجهی از واریانس کیفیت زندگی را تبیین کرد. نتیجه گیری: کیفیت زندگی زنان کارمند بیش از آنکه صرفاً پیامد فشارهای شغلی باشد، به میزان برخورداری آنان از منابع شغلی و شخصی وابسته است. امنیت شغلی و ویژگی‌های شخصیتی سازگارانه از طریق کاهش افسردگی به بهبود کیفیت زندگی منجر می‌شوند، در حالی که استرس شغلی بیشتر ارزیابی ذهنی فرد از زندگی را به‌صورت مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهد.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_106971_eb4667ff39379a3f2adc6143008b914c.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 Psychological Safety of Employees in the Workplace: Identification and Analysis of Causal Factors and Consequences in Governmental Organizations ایمنی روانی کارکنان در محل کار: شناسایی و واکاوی عوامل موجد و پیامدها در سازمان های دولتی 103 136 106921 10.48308/jcoc.2026.243414.1564 FA رضا سپهوند استاد، گروه مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‎آباد، ایران. 0000-0002-2217-6029 زهرا عینی نرگسه دانشجوی دکترا مدیریت دولتی، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. 0009-0000-1827-5561 زینت عالی نژادیان دانش آموخته کارشناسی ارشد، دبیر زبان انگلیسی، خرم آباد، ایران. زهرا ساکی دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‎آباد، ایران. 0009-0004-7392-6901 Journal Article 2026 02 04 Aim: The present study was conducted with the aim of identifying and analyzing the factors creating and the consequences of employee psychological safety in the workplace. Methodology: In terms of objective, the present study is an applied research, and in terms of data collection, it belongs to the exploratory type of research. Furthermore, this research is a mixed-methods study, both qualitative and quantitative, based on the deductive-inductive philosophy. The statistical population of the research consists of experts who were selected using a purposeful sampling method based on the principle of theoretical saturation. The data collection instrument in the qualitative section is an interview, whose validity and reliability were confirmed using content validity, theoretical validity, and the inter-coder and intra-coder reliability assessment methods. Qualitative data were analyzed using the content analysis method, and quantitative data were analyzed using the fuzzy cognitive map method. Result: The results of this research indicated that the architecture of positive human resource management in the organization, the establishment of brainstorming sessions in the organization, and the dominance of an empowering leadership style in the organization were identified as the most significant factors creating employee psychological safety in the workplace. Moreover, strengthening employees’ risk-taking ability, stimulating intellectual curiosity and increasing employee self-efficacy, and encouraging positive and constructive employee voice were identified as the most significant consequences of employee psychological safety in the workplace. Conclusion: Psychological safety is recognized as a positive and appropriate phenomenon in an organization. When employees possess psychological safety, they express their feelings, هدف: ایمنی روانی کارکنان به عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی سلامت سازمانی است. ازاین‎رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و واکاوی عوامل موجد و پیامدهای ایمنی روانی کارکنان در محل‎کار صورت گرفت. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از حیث گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش‌های اکتشافی است. همچنین این پژوهش از نوع تحقیقات آمیخته به صورت کیفی و کمی است. جامعه آماری پژوهش خبرگان هستند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و روایی نظری و روش پایایی سنجی درون کدگذار و میان کدگذار تایید شد. همچنین ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و پایایی بازآزمون تایید شد. داده‌های کیفی با روش تحلیل محتوا و داده‌های کمی با روش نقشه شناختی فازی تحلیل گردید. یافته‎ها: نتایج این پژوهش نشان داد که معماری مدیریت منابع‎انسانی مثبت‎گرا در سازمان، استقرار جلسات طوفان فکری در سازمان، استیلای سبک رهبری توانمندساز در سازمان، به عنوان مهم‎ترین عوامل موجد ایمنی روانی کارکنان در محل‎کار شناسایی شد. همچنین، تقویت قدرت ریسک‎پذیری در کارکنان، تحریک فکری و افزایش خودکارآمدی کارکنان، ترغیب آوای مثبت و سازنده کارکنان، به عنوان مهم‎ترین پیامدهای ایمنی روانی کارکنان در محل‎کار شناسایی شد. نتیجه‎گیری: ایمنی روانی کارکنان به عنوان پدیده‎ای مثبت و مناسب در سازمان شناخته می‎شود. هنگام برخورداری کارکنان از ایمنی روانی، کارکنان احساسات، عقاید و نظرات خود بدون ترس از قضاوت یا عواقب منفی در سازمان ابراز می‎کنند. این امر می‎تواند تعهد کارکنان را افزایش دهد.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_106921_ff733b338746476a67f7779977e19bd8.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 Modeling the Impact of Compensation Satisfaction on Job Satisfaction and Future Hope with the Mediating Role of Perceived Justice واکاوی تاثیر رضایت از جبران خدمات بر رضایت شغلی و امید به آینده با نقش میانجی عدالت ادراک‌شده 137 162 106966 10.48308/jcoc.2026.243486.1568 FA سمانه صادقیان استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران. 0000-0001-8571-0965 سیده فاطمه قاسمپور گنجی عضو هیات علمی، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0002-4401-1209 Journal Article 2026 02 08 Objective: This study aimed to model the impact of compensation satisfaction on job satisfaction and future hope, considering the mediating role of perceived justice among employees of the Khorasan Razavi Regional Water Company. Method: The present study was applied in purpose and survey-analytical in method. The statistical population consisted of all 400 employees of the company. Using Cochran's formula and simple random sampling, a sample of 196 individuals was selected. Data were analyzed using SPSS and Smart-PLS software. Findings: The results indicated that compensation satisfaction has a positive and significant effect on both job satisfaction and future hope. Furthermore, perceived justice not only has a direct positive effect on these two variables but also acts as a mediating variable in the relationship between compensation satisfaction and job satisfaction/future hope. Conclusion: The findings emphasize the importance of designing fair and transparent compensation systems in public organizations. Enhancing compensation satisfaction, by strengthening the perception of justice, can lead to improved job satisfaction and employees' optimism about the future. Therefore, managers should establish performance-based and equitable reward systems to foster increased productivity and organizational commitment. Keywords: Compensation Satisfaction, Job Satisfaction, Future Hope, Perceived Justice. هدف: این پژوهش با هدف مدل‌یابی تأثیر رضایت از جبران خدمات بر رضایت شغلی و امید به آینده با نقش میانجی عدالت ادراک‌شده در کارکنان شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی انجام شد. روش: پژوهش حاضر کاربردی و از نوع پیمایشی-تحلیلی بود. جامعه آماری شامل ۴۰۰ نفر از کارکنان این شرکت بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، ۱۹۶ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و pls تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد رضایت از جبران خدمات بر رضایت شغلی و امید به آینده تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، عدالت ادراک‌شده هم بر این دو متغیر تأثیر مستقیم و مثبت دارد و هم به‌عنوان متغیر میانجی در رابطه بین رضایت از جبران خدمات با رضایت شغلی و امید به آینده عمل می‌کند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر اهمیت طراحی نظام جبران خدمات عادلانه و شفاف در سازمان‌های دولتی تأکید می‌کنند. افزایش رضایت از جبران خدمات، از طریق تقویت احساس عدالت، می‌تواند به بهبود رضایت شغلی و امیدواری کارکنان به آینده منجر شود. بنابراین، مدیران باید با استقرار نظام پاداش مبتنی بر عملکرد و انصاف، زمینه‌ساز ارتقای بهره‌وری و تعهد سازمانی شوند.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_106966_36ba21fe90b2f45fb1ba418163d71943.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 Examining the Outcomes of Career Construction Counseling for Students Seeking Field Change: A Qualitative Study واکاوی نتایج مشاوره شغلی برساخت‌گرا برای دانش‌آموزان متقاضی تغییر رشته: یک مطالعه کیفی 163 192 107017 10.48308/jcoc.2026.243831.1576 FA جواد مشیری کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران سمانه سلیمی گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران مرضیه دهقانی دانشیار، گروه روش‌ها و برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، دانشکدۀ روا‌‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2026 03 25 The present study aimed to explore the outcomes of career construction counseling for students seeking a change of academic field. The research approach was qualitative, employing interpretive phenomenology. The study population consisted of students seeking a field change in Qazvin city during the academic year 2024–2025, who were selected through criterion‑based purposive sampling. Data were collected using the career construction interview, which continued until data saturation was achieved with 12 participants. The data were analyzed using the method of Braun and Clarke (2006). During the thematic analysis of the "My Career Story" interview, 5 main themes, 16 sub‑themes, and 48 initial concepts were identified. The main and sub‑themes are as follows: self‑knowledge (discovering expressed interests and clarifying self-concept), Self-reflection (narratability, autobiographical writing, and awareness of psychological and social resources), Future-oriented reflection (vision and planning for the future, commitment to the future, and possible selves), reconstruction of agency (sense of empowerment and control, willingness and tendency to change, vicarious self‑efficacy, and adaptability), and decision‑making (trigger for action, identifying the similarity of the decision‑making challenge to the hero's challenge, tendency to action, and adapting the solution of the third memory to the client's problem). Constructivist career counseling, including the My Career Story interview, assessment, and feedback, supports students seeking academic major changes. It enhances self-knowledge, reflection on life narratives, agency, and future orientation, helping students move from indecision to informed, purposeful career choices. This approach effectively aids school and career counselors. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نتایج مشاوره شغلی برساخت‌گرا برای دانش‌آموزان متقاضی تغییر رشته انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. جامعه پژوهش شامل دانش‌آموزان متقاضی تغییر رشته در شهر قزوین در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها از مصاحبه برساخت‌گرایی مسیر شغلی استفاده شد که پس از مصاحبه با 12 نفر اشباع داده‌ها صورت گرفت. داده‌ها با روش براون و کلارک (2006) تحلیل شدند. در جریان واکاوی مضامینِ مصاحبه داستان شغلی 5 مضمون اصلی، 16 مضمون فرعی و 48 مفهوم اولیه کشف شد. مضامین اصلی و فرعی عبارتنداز: خودشناسی (کشف رغبت‌های نمایان شده و شفافیت خودپنداره)، خودبازنگری (روایت‌پذیری، خودزندگینامه نویسی و آگاهی از منابع روانی و اجتماعی)، تعمق بر آینده (چشم انداز و برنامه‌ریزی برای آینده، تعهد نسبت به آینده و خویشتن‌های محتمل)، بازسازی عاملیت (احساس توانمندی و کنترل، تمایل و گرایش به تغییر، خودکارآمدی نیابتی و انطباق‌پذیری) و تصمیم‌پذیری (محرکی برای اقدام، شناسایی شباهت چالش تصمیم گیری با چالش قهرمان، گرایش به اقدام و تطبیق راه حل خاطره سوم با مشکل مراجع). یافته‌ها نشانگر آن است که مشاوره برساخت‌گرا شامل داستان شغلی من، سنجش و بازخورد می‌تواند مسیر تصمیم‌گیری دانش‌آموزان متقاضی تغییر رشته را تسهیل کند؛ زیرا این فرایند از طریق افزایش خودشناسی، بازنگری در روایت زندگی، تقویت عاملیت و جهت‌دهی به آینده، به آنان کمک می‌کند درک روشن‌تر و منسجم‌تری از خود و مسیر شغلی مطلوبشان به دست آورند و تصمیم‌گیری شغلی را از حالت ابهام و تعلل به سمت انتخابی آگاهانه و هدفمند سوق دهند.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_107017_fb47fdecb92cdf65d143f2e450de6ee6.pdf

دانشگاه شهید بهشتی مشاوره شغلی و سازمانی 2008-1626 18 2 2026 06 22 Does Artificial Intelligence Increase Innovative Work Behavior? Examining the Moderating Role of Organizational Guanxi آیا هوش مصنوعی، رفتار کاری نوآورانه را افزایش می‌دهد؟ بررسی نقش تعدیلگر گوانکسی سازمانی 193 232 107004 10.48308/jcoc.2026.241648.1521 FA محمد جلالی دکتری تخصصی مدیریت دولتی – رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران jalali.mo@fc.lu.ac.ir 0009-0009-2364-4742 حجت وحدتی استاد گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران vahdati.h@lu.ac.ir 0000-0002-8437-8419 Journal Article 2025 09 22 Objective: With the growing use of artificial intelligence (AI) in workplaces, understanding how this technology interacts with intra organizational social relationships has become increasingly important for explaining innovative behaviors. Therefore, this study examines the effect of AI on employees’ innovative work behavior and investigates the moderating role of organizational guanxi in this relationship. Method: This study employed a quantitative cross sectional design. The statistical population consisted of employees of the Imam Khomeini Relief Foundation, from which 220 participants were selected using stratified random sampling. Data were collected through a questionnaire and analyzed using CB SEM and PLS SEM. Findings: The results showed that artificial intelligence has a positive and significant effect on innovative work behavior (β = 0.147, p < 0.005). In addition, the interaction effect of AI and organizational guanxi on innovative work behavior was positive and significant (β = 0.392, p < 0.001), indicating a strengthening moderating role of guanxi. The coefficient of determination for innovative work behavior was R² = 0.685 and the predictive relevance index was Q² = 0.453, indicating satisfactory explanatory and predictive power of the model. The CB SEM results also confirmed acceptable model fit and the significance of structural relationships. Conclusion: The findings suggest that the influence of AI on employees’ innovative behavior becomes stronger in organizational environments characterized by trust based social relationships and effective interpersonal interactions. Accordingly, the implementation of AI technologies in organizations should be accompanied by strengthening social capital and expanding employees’ relational networks. مقدمه: گسترش روزافزون هوش مصنوعی در محیط‌های کاری، هم‌زمان با تأکید فزاینده بر نقش سرمایه اجتماعی در سازمان‌ها، ضرورت بررسی تعامل میان فناوری و روابط انسانی را دوچندان ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر هوش مصنوعی بر رفتار کاری نوآورانه و تبیین نقش متعدیلگر هوش مصنوعی انجام شد. روش: این مطالعه در چارچوب پارادایم اثبات‌گرایی، با رویکرد کمّی و طرح مقطعی، و از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته اجرا گردید. جامعه آماری شامل کارکنان کمیته امداد امام خمینی(ره) استان کردستان (328 = N) بود که از میان آن‌ها، ۲۲۰ نفر با بهره‌گیری از فرمول کوهن و نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. روایی و پایایی ابزار با استفاده از بارهای عاملی، پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ، شاخص‌های روایی محتوا (CVR و CVI با نظر هشت خبره)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (HTMT) تأیید شد. داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS‑SEM) تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، با خودکارسازی وظایف و آزادسازی ظرفیت شناختی، و گوانکسی، با ایجاد اعتماد و امنیت روانی، در یک هم‌افزایی پیچیده‌، رفتار نوآوری را تسهیل می‌کنند. همچنین نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) با نرم‌افزار SPSS تفاوت معناداری را بین میانگین متغیرها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات و سابقه کاری آشکار ساخت. نتیجه‌گیری: این نتایج بر اهمیت سیاست‌گذاری هم‌زمان در حوزه فناوری و توسعه روابط سازمانی برای ارتقای نوآوری، به‌ویژه در سازمان‌های حمایتی و فرهنگی، تأکید دارد.

https://jcoc.sbu.ac.ir/article_107004_d2bbd49fa928073318801746c8aa147d.pdf