دوره 7, شماره 1

بهار 1394

فهرست مطالب

مقالات

هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر آموزش گروهی هوش هیجانی بر قابلیت استخدام در دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان بود. روش پژوهش، نیمه­آزمایش با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان بوده که در سال1392-1391 مشغول تحصیل بوده­اند. برای انتخاب نمونه از روش نمونه­گیری داوطلبانه استفاده شد که در نتیجه 36 نفر انتخاب شدند و به­صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. اعضاء آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه­ای در جلسات آموزش هوش هیجانی شرکت کردند و گروه گواه هیچ مداخله­ای دریافت نکرد. ابزار مورداستفاده در این پژوهش، پرسشنامه قابلیت استخدام موسوی (1392) بود. جهت تحلیل داده­ها، تحلیل کوواریانس مورد استفاده قرار گرفت و یافته‌های زیر حاصل شد. آموزش هوش هیجانی بر نمره کلی قابلیت استخدام تاثیر داشته است (03/0>P). آموزش هوش هیجانی بر ابعاد اصلی هویت مسیر شغلی (0005/0>P)، سرمایه انسانی (004/0>P) و انطباق­پذیری شخصی (0005/0>P) تاثیر داشته است. ولی آموزش هوش هیجانی بر بعد سرمایه اجتماعی تاثیر نداشته است.

بتول تدین چهارسوقی, محمدرضا عابدی, پریسا نیلفروشان
PDF
9-32

هدف پژوهش حاضر طراحی و آزمودن الگویی از برخی پیامدهای فشارزاهای چالشی و فشارزاهای بازدارنده در کارکنان گروه ملی صنعتی فولاد ایران در شهر اهواز است. متغیرهای پیامد عبارت هستند از قصد ترک شغل، سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی، عزت­نفس سازمان­محور و اضطراب. شرکت‌کنندگان شامل 257 نفر از کارکنان گروه ملی صنعتی فولاد ایران بود که به­روش تصادفی طبقه­ای انتخاب شدند که 91.8% مرد و میانگین سنی آن­ها نیز 32 سال بود. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه­های فشار روانی چالشی/ بازدارنده (لی­پاین، لی­پاین و جکسون، 2004)، افسردگی اضطراب فشار روانی (لوی­باند و لوی­باند، 1995)، قصد ترک شغل (کامن، فیچمن، جنکینز و کلش، 1979)، فرم کوتاه زمینه­یابی سلامت (ویر، کوزینسکی و کلر، 1996)، عملکرد شغلی (ویلیامز و اندرسون، 1991) و عزت­نفس سازمان­محور (پیرس و گاردنر، 1989) استفاده شد. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری (SEM) و با استفاده از نرم­افزار AMOS ویراست 21 انجام گرفت. روابط واسطه­ای در الگوی پیشنهادی با استفاده از روش بوت استراپ آزموده شدند. یافته­ها نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش خوبی با داده­ها برخوردار است. برازش بهتر از طریق همبسته کردن خطاهای دو مسیر حاصل شد. نتایج نشان داد فشارزاهای چالشی اثر مثبت معنی­دار و فشارزاهای بازدارنده اثر منفی معنی­داری بر رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور دارند. هم­چنین اثر مثبت فشارزاهای بازدارنده بر قصد ترک شغل و اضطراب و اثر منفی این فشارزاها بر سلامت روان بودند. و نشان داده شد که اضطراب بر قصد ترک شغل اثر مثبت مستقیم و بر سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور اثر منفی مستقیم دارد. نتایج مربوط به روابط غیرمستقیم نیز اثر فشازاهای بازدارنده را بر سلامت روان، رفتارهای مدنی سازمانی، عملکرد تکلیفی و عزت­نفس سازمان­محور از طریق اضطراب مورد تأیید قرار دادند.

نسرین ارشدی, فاطمه دانش, عبدالکاظم نیسی
PDF
33-52
هدف پژوهش حاضر، مقایسه تعارض کار- خانواده و سازگاری زناشویی در کارکنان مرد نوبت کار و غیرنوبت کاری شرکت پتروشیمی مناطق نفت خیز جنوب است. روش پژوهش توصیفی و از نوع علی مقایسه­ای است. حجم نمونه 322 نفر از کارکنان مرد نوبت کار و غیرنوبت کار شرکت پتروشیمی مناطق نفت خیز جنوب که در سال 1393 مشغول به فعالیت بودند است. روش پژوهش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای است. برای گردآوری اطلاعات از مقیاس اندازه­گیری کار- خانواده کارلسون (18 ماده­ای) و پرسش­نامه سازگاری زناشویی اسپانیر (32 ماده­ای) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده­های طرح پژوهش از آزمون تی مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد بین تعارض کار– خانواده، سازگاری زناشویی در بین کارمندان نوبت کار و غیرنوبت تفاوت معناداری وجود دارد. با این­که نقش­های چندگانه دارای کارکردهای خاص هستند، زمانی­که فرد به­طور هم­زمان به ایفای دو یا چند نقش می­پردازد، خصوصاً زمانی که این نقش­ها دارای انتظارات متفاوت و متضاد است، فرد دچار تعارض می­شود. نتایج نشان داد کارمندان غیرنوبت کار از رضایت و سازگاری زناشویی بیشتر برخوردارند و تعارض کمتری را تجربه می­کنند.
آناهیتا خدابخشی کولایی, تقی پورابراهیم, لادن منصور, ثمین پاک نژاد
PDF
53-62

فشار روانی شغلی در محیط کار آثار زیانباری بر سلامت جسمی و روانی کارکنان دارد. هدف پژوهش حاضر ارائۀ مدل علّیِ فشار روانی- شغلی در ارتباط با مؤلفه­های شناختی، معنوی، خانوادگی و انگیزشی در کارکنان بخش بهداشت و درمان شهر بیرجند است. نمونه پژوهش 453 نفر است که به­روش تصادفی طبقه­ای از میان کارکنان بهداشت و درمان شهر بیرجند انتخاب شد. از مقیاس­های نظم­جویی شناختی هیجان، اخلاق کار اسلامی، خشنودی از درآمد، نیازهای خانوادگی، انگیزش شغلی و فشار روانی شغلی جهت سنجش متغیرهای پژوهش استفاده شد. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری و آزمون سوبل با استفاده از نرم­افزارهای SPSS و AMOS انجام شده است. یافته­ها نشان داد که الگوی پیشنهادی از برازش نسبتاَ خوبی برخوردار است. برازش بهتر از طریق حذف مسیرهای غیرمعنی­دار و همبسته کردن مدیریت نظم­جویی شناختی با اخلاق کار اسلامی و خطاهای دو مسیر حاصل شد. نتایج نشان داد مدیریت نظم­جویی شناختی هیجان، اخلاق کار اسلامی، خشنودی از درآمد و انگیزش شغلی نقش مهمی در پیش­بینی فشار روانی شغلی دارند.

فریبا فرازی, محمد سیدآبادی, فاطمه شهابی زاده, احمد خامسان, رضا دستجردی
PDF
63-81
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ادراک سیاست­های سازمانی با خودکارآمدی شغلی و دلبستگی شغلی در بین مدرسان دانشگاه پیام نور شهرستان بوکان است. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است، که با هدف شناخت و بررسی متغیرهای انجام گرفته است. جامعه آماري شامل کلیه­ی اساتید هیات علمی و مدعو دانشگاه پیام نور شهرستان بوکان در سال تحصیلی 1393 است که حجم کامل آن برابر  195 نفر است از اين تعداد با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفي ساده، 113 نفر انتخاب شد. برای جمع­آوری اطلاعات از پرسشنامه­­های استاندارد درک از سیاست سازمانی مقیاس کاچمر و کارلسون، مقیاس خودکارآمدی در تصمیم­گیری شغلی بتز و همکاران و پرسشنامه ابعاد دلبستگی شغلی توماس لاداهل وكنجر استفاده شده است. براي تحليل داده‌ها از دو سطح توصيفي (ميانگين، انحراف ‌استاندارد و...) و استنباطي (آزمون ضریب همبستگی و رگرسیون تک­متغیره) استفاده گردید. نتایج نشان داد بین متغیرهای ادراک سیاست­های سازمانی و خودکارآمدی شغلی در سطح 01/0 رابطه منفی و معنی‌دار وجود دارد و نتایج رگرسیون حاکی از آن است که ادراک سیاست­های سازمانی 22 درصد از واریانس خودکارآمدی شغلی را تبیین می‌نمایند. هم­چنین بین ادراک سیاست­های سازمانی و دلبستگی شغلی نیز در سطح 01/0 رابطه منفی و معنی‌دار است و نتایج رگرسیون نیز نشان داد که ادراک سیاست­های سازمانی به­تنهایی 12 درصد از واریانس در دلبستگی شغلی را تبیین می‌نمایند.
سیدبهاالدین کریمی, اکبر سلطانی اکبر سلطانی, رامين نوظهوري, فیروز محمودی
PDF
82-93

هدف پژوهش حاضر بررسي و مقايسه اثربخشي رويکرد سنتي، مدرن و فرامدرن مشاوره مسير شغلي بر انطباق­پذيري مسير شغلي دانشجويان دانشگاه اصفهان است. بدين منظور ابتدا از بين دانشکده­هاي مختلف دانشگاه اصفهان به­صورت تصادفي خوشه­اي چهارگروه انتخاب شده و در سه گروه آزمايش و يک گروه کنترل پانزده نفري به­صورت تصادفي قرار گرفتند. افراد گروه­هاي آزمايش هشت جلسه يک­ساعته آموزش مشاوره مسير شغلي بر مبناي رويکردهاي سنتي، مدرن و فرامدرن دريافت کردند. ابزاري که در اين پژوهش به­عنوان پيش­آزمون و پس­آزمون استفاده شد پرسش­نامه انطباق­پذيري محقق­ساخته بود که شامل پنج خرده­مقياس دغدغه، تسلط، کنجکاوي، اعتماد و تعهد است. به­منظور تحليل داده­ها از شاخص­های ميانگين و انحراف معيار و جهت آزمون فرضيه­ها از  تحليل کوواريانس چندمتغيره (مانکوا) استفاده شد. براساس اين نتايج، بين چهارگروه در حيطه انطباق­پذيري مسير شغلي تفاوت معني­داري 000/0>p  وجود دارد. به­عبارت ديگر، می­توان گفت، تفاوت بين نمرات چهارگروه، بيان­کننده­ی اين مطلب است که مداخله­های سنتي، مدرن و فرامدرن مشاوره مسير شغلي بر افزايش انطباق­پذيري مسير شغلي دانشجويان تاثير داشته است. در اين بين تاثير رويکرد مدرن و فرامدرن بر انطباق­پذيري مسير شغلي بيشتر از رويکرد سنتي بوده است. اما بين دو روش مدرن و فرامدرن تفاوت معناداري مشاهده نشده است.

عبدالرحيم کسايي اصفهاني, محمدرضا عابدي, ايران باغبان, سيمين حسينيان
PDF
94-107

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ویژگی­های شخصیتی نئو و تعارض و تسهیل شغلی ـ خانوادگی در بین دبیران منطقه 5 شهر تهران است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع پیمایشی و همبستگی است. به این منظور 270 نفر (81 مرد و 189 زن) با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای از بین کلیه دبیران مقطع متوسطه منطقه 5 تهران در این پژوهش شرکت کردند. مقیاس شخصیتی NEO-FFI، پرسشنامه تعارض و تسهیل شغلی ـ خانوادگی وین و همکاران و پرسشنامه مشخصات دموگرافیک روی شرکت­کنندگان اجرا شد. برای تحلیل داده­های پژوهش، از شاخص­ها و روش­های آماری شامل میانه، میانگین، انحراف استاندارد، ضریب همبستگی پیرسون، ضریب همبستگی اسپیرمن و تحلیل مدل­یابی معادلات ساختاری استفاده شد. مجموع نمرات مولفه­های مربوط به عوامل و نمره­های عاملی مورد آزمون قرار گرفته است. بین ویژگی­های شخصیتی وظیفه­شناسی، برون­گرایی، سازگاری، تجربه­پذیری و تعارض شغلی ـ خانوادگی رابطه منفی وجود دارد (05/0p<). بین ویژگی شخصیتی عصبیت و تعارض رابطه مثبت وجود دارد. بین ویژگی­های شخصیتی وظیفه­شناسی، برون­گرایی، سازگاری، تجربه­پذیری و تسهیل شغلی ـ خانوادگی رابطه مثبت وجود دارد. (01/0p<). بین ویژگی شخصیتی عصبیت و تسهیل شغلی ـ خانوادگی رابطه منفی وجود دارد. (05/0p<). براساس نتایج به­دست آمده از مدل­یابی معادلات ساختاری، تاثیر ویژگی­های شخصیتی وظیفه­شناسی و سازگاری بر تسهیل شغلی ـ خانوادگی مستقیم، و تاثیر ویژگی شخصیتی روان آزرده­خویی بر تعارض شغلی ـ خانوادگی نیز مستقیم است (05/0p<). یافته­ها نشان داد ویژگی­های شخصیتی با تعارض و تسهیل خانوادگی- شغلی و شغلی- خانوادگی ارتباط دارد. لذا توجه به ویژگی­های شخصیتی در فرایند به­کارگماری افراد و در روابط خانوادگی پیشنهاد می­گردد.

 

علیرضا محمدی آریا, ابوالقاسم خوش کنش, جمشید جراره, حسن اسدزاده, نسرین جوشقانی
PDF
108-127

چکیده: هدف از پژوهش حاضر بررسی میزان فرسودگی شغلی در کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه شهید بهشتی می‌باشد. روش: روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری داده‌ها تحلیلی پیمایشی است. جامعه پژوهش شامل تمام کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه شهید بهشتی به تعداد 82 نفر است که نمونه پژوهش طبق جدول مورگان برابر با 66 نفر بود. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته براساس کار مازلاک (1982) و پرسشنامه رضایت شغلی حریری و اشرفی ریزی (1388) بود. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که فرسودگی شغلی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه شهید بهشتی در حد متوسط به بالا است، و میان فرسودگی شغلی کتابداران و سابقه کاری، وضعیت تاهل، جنسیت، مدرک تحصیلی، مقطع تحصیلی، وضعیت استخدام و رضایت شغلی تفاوت معنادار وجود دارد. نتیجه‌گیری: توصیه می‌شود تا مدیریت کتابخانه­ها با تصمیمات و اقدامات مناسب در همه سطوح سازمان موجبات بهره‌وری نیروی انسانی را فراهم سازند.

مهدی رحمانی, امیررضا اصنافی, مریم انصاری
PDF
129-150