شماره 15

تابستان 1392

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین جوّ سازمانی با روحیه کارآفرینی در کارکنان شرکت “ایران خودرو دیزل”می‌باشد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است و جامعه مورد پژوهش، کلیه کارکنان ستادی شرکت “ایران خودرو دیزل” هستند که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 196 نفر از آنان انتخاب شده‌اند. ابزار پژوهش شامل: پرسشنامه محقق‌ساخته (پرسشنامه روحیه کارآفرینی) که بر اساس مبانی نظری و تجربی طراحی و مولفه های روحیه کارآفرینی اندازه گیری شد و برای اندازه‌گیری جوّ سازمانی از پرسشنامه استاندارد جوّ سازمانی برگرفته از نظرات و تحقیقات هالپین و کرافت است، استفاده شده است. داده‌های حاصل از ابزار پژوهش، به دو شیوه توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چند‌متغیره، تحليل واريانس يکطرفه و آزمون شفه) تحلیل آماری شده‌اند. نتایج بدست آمده از پژوهش حاکی از آن است که بین جوّ سازمانی و روحیه کارآفرینی در بین کارکنان شرکت “ایران خودرو دیزل” رابطه معناداری وجود دارد و این رابطه به‌صورت مثبت و مستقیم است. هم‌چنین بین مؤلفه‌های جوّ سازمانی و مؤلفه‌های روحیه کارآفرینی در شرکت “ایران خودرو دیزل” به‌صورت مثبت و مستقیم رابطه معناداری وجود دارد. در خصوص تاثیر مدرک تحصیلی و سابقه کار کارکنان در افزایش روحیه کارآفرینی آنان نتایج بیانگر آن است افراد دارای مدرک تحصیلی لیسانس در مقایسه با افراد دارای مدرک تحصیلی فوق‌دیپلم از روحیه کارآفرینی بالاتری برخوردارند. سابقه کار کارکنان در افزایش روحیه کارآفرینی آنان تاثیر ندارد. به‌عبارت دیگر افرادی که دارای تجربیات بیشتری بودند، لزوماً دارای روحیه کارآفرینی بالایی نبودند.
آیت الله سعادت طلب, مهرزاد علیمردانی, احمد فتح الهی
PDF
اهميت نگرشهاي شغلي مثبت در شغل معلمي و نقش آن در پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان در پژوهشهاي مختلف مورد تأکيد قرار گرفته است، اما کمتر پژوهشي به نقش علي و توأمان «احساس کارآمدي» و «خشنودي شغلي» توجه کرده است. در پژوهش حاضر، در قالب يک الگوي مفروض، نقش احساسکارآمدي معلم (بهعنوان يک متغير نهفته برونزا) با ميانجيگري خشنودي شغلي (به-عنوان يک متغير نهفته درونزا) در پيشرفتتحصيلي دانش‌آموزان مورد بررسي گرفته است. بدين منظور 184 دبير درس شيمي دبيرستانهاي استان لرستان فرمهاي کوتاه «مقياس احساس کارآمدي معلم» (شانن‌ـ‌موران و وولفولک هوي، 2001) و «پرسشنامه رضايت شغلي مينوسوتا» (ويس و همکاران، 1967) را تکميل کرده‌اند. براي اندازهگيري پيشرفت تحصيلي، از ميانگين نمرات دانش‌آموزان دبيران منتخب در آزمون نهايي درس شيمي استفاده شده است. پس از بررسي پايايي و روايي سازه ابزارها، فرضيه‌هاي پژوهش با روشهاي آماري همبستگي پيرسون، رگرسيون چندگانه استاندارد و تحليل مسير مورد آزمون قرار گرفته است. نتايج پژوهش حاکي از آن است که رابطه مثبت و معناداري ميان احساس کارآمدي و خشنودي شغلي معلم با پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان وجود دارد. همچنين خرده‌مقياسهاي احساس کارآمدي (کارآمدي در عجين کردن دانشآموز، کارآمدي در راهبردهاي تدريس، کارآمدي در مديريت کلاس) و خرده‌مقياسهاي خشنودي شغلي (خشنودي دروني، بيروني و عمومي) تبيين معناداري از پيشرفت تحصيلي داشته‌اند. آزمون الگوي مفروض نشان مي‌دهد که احساس کارآمدي هم بهطور مستقيم و هم با ميانجيگري خشنودي شغلي مي‌تواند بر پيشرفت تحصيلي اثرگذار باشد. اين الگو برازش خوبي با داده‌ها داشته است. يافتههاي اين پژوهش اهميت تقويت احساس كارآمدي معلمان را مورد تأکيد قرار مي‌دهد. در فرجام پيشنهاداتي مطرح شده است.
ﺷﻬﻨﺎﺯ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ, ﻣﺤﺒﻮﺑــﻪ حاجیان, طیبه زﻧﺪي پور
PDF
هدف پژوهش حاضر بررسي عوامل روانشناختي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مؤثر بر اشتغال و بيكاري دانشآموختگان رشتههاي روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه الزهراء (س) از ديدگاه خود آنها است. روش تحقيق، توصيفي و استنباطي و از نوع پسرويدادي است. تجزيه و تحليل دادههاي تجربي، از طريق - پرسشنامه محققساخته (عوامل مؤثر بر اشتغال و بيكاري دانشآموختگان)، عوامل روانشناختي از طريق دو پرسشنامه - خودكارآمدي عمومي شرر و - منبع مهار شغلي اسپكتور، بهدست آمده است. در اين تحقيق، ميزان اشتغال دانشآموختگان تهراني و شهرستاني و ميزان اشتغال به كار مرتبط با رشته تحصيلي آنها بررسي شد. همچنين، نگرش دانشآموختگان در رابطه با عوامل روانشناختي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مؤثر بر اشتغال و بيكاري دانشآموختگان، مورد آزمون قرار گرفت. گروه نمونه تحقيق، شامل 130 نفر از دانشآموختگان رشتههاي روانشناسي و علوم تربيتي، طي ساهاي 1374 تا 1386 بود. یافتهها نشان ميدهد دانشآموختگان تهراني بيش از دانشآموختگان شهرستاني، اشتغال بهكار دارند،2/77 درصد نيز مشاغل مرتبط با رشته تحصيلي خود را بهدست آوردهاند. همچنين بين نگرشهاي دانشآموختگان (شاغل و بيكار) نسبت به عوامل اقتصادي و اجتماعي تفاوت معناداري وجود ندارد. در حاليكه در نگرشهاي دانشآموختگان نسبت به عوامل روانشناختي و فرهنگي، تفاوت معناداري وجود دارد. همچنين مهار شغلي دانشآموختگان بيكار از طريق خودكارآمدي آنها قابل پيشبيني است. از اينرو، راهنمايي حرفهاي، مشاوره شغلي، آموزشهاي آمادهسازي شغلي و كسب مهارتهاي مناسب براي ورود موفقيتآميز به بازار كار براي دانشآموختگان دانشگاهي پيشنهاد ميگردد.
ﺷﻬﻨﺎز ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ, ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ حاجیان, طیبه زﻧﺪي پور
PDF
در جهان چالشبرانگیز کنونی، اگر افراد نتوانند زندگی کاری لذّتبخشی تجربه کنند، با مشکلات جدّی در سلامت روان روبهرو می-شوند. هدف این پژوهش تعیین نقش معنویت و دینداری، در کار بر مهارتهای کارآفرینی کارکنان دانشگاه و مقایسه زنان و مردان شاغل از نظر معنویت و دینداری در کار بود. بدین منظور 117 نفر از کارکنان بخش آموزش دانشگاه تهران بهروش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامههای سنجش معنویت هال و ادواردز، دینداری در کار، لین و همکاران و مهارتهای کارآفرینی شفیعآبادی و فکری پاسخ دادند. نتاج حاصل از همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون حاکی از همبستگی مثبت معنادار بین معنویت و دینداری در کار با مهارتهای کارآفرینی و همچنین قدرت پیشبینیکنندگی بالای معنویت و دینداری در کار برای مهارتهای کارآفرینی بود. همچنین میانگین نمرههای معنویت و دینداری در کار زنان بهطور معناداری بالاتر از مردان بود. یافتهها مؤکّد آن است که توجه به منابع دینی و معنوی مراجعان در مشاوره میتواند به سلامت حرفهای و در نتیجه سلامت روان آنها منجر شود.
روﻳﺎ رﺳﻮﻟﻲ, زﻳﻨـﺐ ﻣﺤﻤـﺪﻋﻠﻲ ﭘـﻮر, ﻣﺮﺗـﻀﻲ عباسی, ﻧﺴﺮﻳﻦ ﺳﺒﺰﻓﺮوش
PDF
: فرهنگ بهعنوان ارزشها، نگرشها، اعتقادات و الگوهای تفکر، تاثیر عمدهای بر تمام جوانب زندگی اجتماعی و سازمانی و فردی دارد. بهعلاوه، با توجه به جهانیسازی و افزایش تاثیر فرهنگ در ارتباطات و تجارت بینالملل، بهنظر می‌رسد علوم اجتماعی و روانشناسی بایستی با تاکید بیشتری به عوامل میان فرهنگی نگاه کند. سنجش ابعاد مختلف فرهنگ در کنار این واقعیت که ارزشهای فرهنگی ممکن است با گذشت زمان تغییر یابد، توسعه ابزارهای معتبر برای اندازهگیری این ارزشها را ضروری می-سازد. از اینرو هدف این پژوهش بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه ارزشهای فرهنگی هافستد، که یکی از ابزارهای جامع و جدید در این زمینه میباشد در جامعه ایرانی است. به این منظور 800 نفر دانشجو (300 مرد و 500 زن) با استفاده از نمونه انتخاب شده و به مادههای این مقیاس پاسخ دادند. داده-ها با استفاده از نرمافزار spss و روش تحلیل عامل اکتشافی، مولفههای اصلی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. این تحلیل با چرخش واریماکس در نهایت منجر به حذف 6 آیتم از پرسشنامه اصلی و استخراج 4 عامل مجزا شد. اعتبار پرسشنامه نیز با روش محاسبه آلفای کرونباخ در حد قابل قبول بهدست آمد.
روح اﷲ ﻣﻨﺼﻮري ﺳﭙﻬﺮ, ﺣﻮرا ﻣﻄﻴﻌﻲ, ﺟﻮاد ﺷـﻜﺮرﻳﺰ, وﺣﻴﺪ ﻧﺠﺎﺗﻲ
PDF
هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر رویکرد پردازش اطلاعات شناختی (CIP) بر کاهش تفکرات ناکارآمد در تصمیمگیری شغلی است.که پس از بررسی ویژگیهای روانسنجی ابزار گردآوری اطلاعات (سیاهه تفکرات شغلی؛ (CTI، بر روی 520 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمان، تعداد 40 نفر از دانشجویان رشته علوم اجتماعی بهصورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایشی (20 نفر) و گواه (20 نفر) گمارده شدند. طرح پژوهش نیمهآزمایشی بهصورت پیشآزمون–پسآزمون میباشد. گروه آزمایشی طی 5 جلسه در مشاوره شغلی گروهی بهروش رویکرد پردازش اطلاعاتشناختی (CIP) شرکت کردند. بهمنظور تعیین میزان تفکرات ناکارآمد شغلی، همه اعضای دو گروه قبل و بعد از اجرای جلسات مشاوره گروهی از طریق سیاهه تفکرات شغلی (CTI) ارزیابی شدند. تفاوت نمرات تفکرات ناکارآمد شغلی بین دو گروه آزمایش و گواه بهروش تحلیل کواریانس ANCOVA و تحليل كواريانس چند متغيري MANCOVA مقایسه گردید. نتایج نشان داد که نمرات تفکرات شغلی ناکارآمد در گروه آزمایشی به میزان معناداری کاهش پیدا کرده است. این کاهش هم در نمره کل تفکرات ناکارآمد شغلی و خرده-مقیاس‌های آنکه شامل سردرگمی در تصمیم‌گیری، اضطراب تعهد، و تعارضات بیرونی می‌باشد، بهوجود آمد. این نتایج بعد از 4 هفته پیگیری مجدداً بررسی شد که نتایج حاکی از ثبات نسبی تغییرات ایجاد شده در افراد مورد بررسی میباشد. براساس این نتایج رویکرد پردازش اطلاعات شناختی می‌تواند روش موثری در کاهش تفکرات ناکارآمد شغلی باشد.
ﺣﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪﻃﻬﺮاﻧﻲ, ﻋﺒﺪاﷲ ﺷﻔﻴﻊآﺑﺎدي, ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻓﻠـﺴﻔﻲ ﻧـﮋاد, ﺳﻴﻤﻴﻦ ﺣﺴﻴﻨﻴﺎن
PDF
هدف پژوهش حاضر، بررسي ادراك و نگرش معلمان نسبت به ابعاد متنوع توسعه حرفه‌اي ارائه شده در مراكز تربيت معلم بود. اين پژوهش بر مبناي رويكرد تركيبي اكتشافي با مشاركت 368 نفر از معلمان دوره ابتدايي و راهنمايي كه بهصورت ضمن خدمت مشغول گذاراندن دوره توسعه حرفه‌اي در مراكز تربيت معلم هستند و 11 نفر از مدرسان اين مراكز در شش مركز تربيت معلم انجام شد. هدف مرحله كيفي كاوش مقوله‌هاي مرتبط با توسعه حرفه‌اي و فراهم نمودن مبناي براي طراحي پرسشنامه و مدل مفهومي براي استفاده در مرحله كمي بود. تجزيه و تحليل مدل معادلات ساختاري در مرحله كمي يك مدل ده عاملي فراهم نمود كه روابط بين عوامل متمايز توسعه حرفه‌اي معلمان در مراكز تربيت معلم را نشان مي‌دهد. يافته‌هاي پژوهش، مدلي اكتشافي براي توصيف روابط بين انگيزه‌ها و مشاركت معلمان در توسعه حرفه‌اي، راهبردهاي توسعه حرفه‌اي، ابعاد زمينه‌اي و محيطي مراكز تربيت معلم و نتايج مثبت و منفي حاصل از آن ارائه مي‌دهد.
ﻣﺮﺗــﻀﻲ ﻃــﺎﻫﺮي, ﻣﺤﺒﻮﺑــﻪ عارفی, ﻣﺤﻤﺪﺣــﺴﻦ ﭘﺮداﺧﺘﭽﻲ, محمد ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﻲ
PDF
در این پژوهش رابطه میان هوش هیجانی و هوش شناختی با پیشرفت تحصیلی و نقش هر یک از آنها مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماری تحقیق کلیه دانشآموزان سال اول دبیرستان شهر تهران در سال تحصیلی 89 – 88 هستند که از میان آنها (16486 نفر) طبق جدول مورگان حجم نمونه برآورد شد و 420 نفر از دانشآموزان به عنوان نمونه تحقیق بهروش تصادفی خوشهای انتخاب شدهاند. برای جمعآوری اطلاعات از دو نوع ابزار استاندارد شامل آزمون سنجش هوش ریون بزرگسال و آزمون سنجش هوش هیجانی بار – ان استفاده گردید و دادهها با استفاده از آزمونهای آماری آزمون t همبستگی پریسون، آزمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در نهایت نتیجه کلی زیر بهدست آمد. همچنین هوش هیجانی در مقایسه با هوش شناختی سهم بیشتری در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان داشته است. در ضمن بین دانشآموزان دختر و پسر در هوش هیجانی و مولفه آن تفاوت معناداری مشاهده شد.
ﻛﺒﺮي ﻓﺮﺟﻲ ﺣﺮاﻧﻲ
PDF