شماره 12

پاییز 1391

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

هدف پژوهش حاضر بررسی مفهوم و مولفههای نظریه سازگاری شغلی دیویس و لافکوایست و ساخت ابزاری برای سنجش آن در بین معلمان زن منطقه 15 تهران در سال تحصیلی 1390-1389 است. در مطالعه کتابخانهای ابتدا مبانی نظری و سوابق تحقیقات انجام شده در خصوص نظریه سازگاری شغلی دیویس و لافکوایست، 7 مولفه به نامهای: ارزش پیشرفت، ارزش راحتی، ارزش پایگاه، ارزش نوعدوستی، ارزش ایمنی، ارزش خودمختاری و سبک سازگاری به-عنوان مولفههای اصلی نظریه سازگاری شغلی در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از مفاهیم نظریه سازگاری شغلی دیویس و لافکوایست پرسشنامه 44 سوالی برای سنجش هر یک از مولفهها تهیه شد. این پرسشنامه بر روی 300 نفر از معلمان منطقه 15 که با روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شده بودند اجرا گردید. جهت بررسی پایایی سوالات از آلفای کرانباخ استفاده شد. پایایی پرسشنامه اولیه 44 سوالی 713/0 بهدست آمد. سپس 8 سوالی که بار عاملی کمتر از 4/0 داشتند از مجموعه سوالات حذف شدند و ضریب پایایی پرسشنامه 36 سوالی برابر با 84/0 بهدست آمد. برای پاسخ به این سوال که آیا پرسشنامه از روایی سازه کافی برخوردار است؛ بهطور همزمان پرسشنامه محقق-ساخته با پرسشنامه رضایت شغلی دانت بر روی یک نمونه 50 نفری اجرا شد و میزان همبستگی بین نمره آزمودنیها R=0/730 در سطح معناداری P=0/001 به دست آمد؛ که نشاندهنده این است که پرسشنامه از روایی سازه کافی برخوردار است. برای تجزیه و تحلیل نتایج بهدست آمده از روشهای آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است. کلیه محاسبات با نرمافزار spss18 انجام شده است. بهمنظور بررسی این سوال که آیا تفاوت معناداری در نرمهای بهدست آمده بین گروههای مجرد و متاهل وجود دارد؟ بین میانگین نمره معلمان در نمره کل آزمون و دیگر مولفههای آن با استفاده از روش آماری t مستقل مقایسه صورت گرفت و تفاوت معناداری از لحاظ آماری بین میانگین نمره معلمان مجرد و متاهل در نمره کل پرسشنامه سازگاری شغلی مشاهده نشد.
ﻟﻴﻼ ﺷﻬﺮاﺑﻲ ﻓﺮاﻫﺎنی
PDF
با توجه به اهمیت شرکتهای فناوری بنیان در توسعه قابلیتهای فناوری و همچنین فرصتهای شغلی امروز توجه زیادی به ایجاد توسعه و حفظ این شرکتها شده است. شناسایی شایستگیها و قابلیتهای مدیران شرکتها مسالهای اساسی برای سیاستمداران، مشاوران آموزشی و متولیان تربیت نیروی انسانی است. هدف اصلی پژوهش حاضر، ارائه چارچوب مفهومی الگوی شايستگي مدیران عامل شركتهاي فناوري بنيان است. برای نیل به این هدف، پژوهش در دو مرحله 1) طراحی چارچوب مفهومی پژوهش و 2) اعتبارسنجی چارچوب مفهومی دنبال شد. به این منظور با مطالعه ادبیات و مبانی نظری تحقیق، ابعاد و مولفه و شاخصهای الگو مشخص شد. برای استخراج شایستگیها الگوی شایستگی جان بریکمن مدنظر قرار گرفت. نیمرخ سازمانی و نیمرخ شخصی مدیر نیز بهعنوان متغیرهای تعدیلگر و توانمندی فناورانه مدیر نیز بهعنوان متغیر وابسته درنظر گرفته شد. سپس اعتبار چارچوب با استفاده از نظر خبرگان بررسی و تایید شد. جامعه آماری، خبرگان حوزه مدیریت و فناوری هستند. برای بررسی اعتبار، پرسشنامه دلفی طراحی شد. پایایی آن با استفاده از روش آلفای کرونباخ 997/0 بهدست آمد و برای روایی پرسشنامه از نظرات اساتید صاحبنظر دانشگاهی استفاده شد و نیز با توزیع تعدادی پرسشنامه در جامعه آماری ابهامات آن رفع شد. پرسشنامه براساس طیف 7 درجه-ای لیکرت تنظیم گردید و در یک گروه نمونه 46 نفره از خبرگان مدیریت و فناوری که به روش قضاوتی انتخاب شدند طی دو مرحله شاخصیابی شد، شاخصهایی که برحسب محاسبات آماری دارای میانگین وزنی بالاتر از 5 بودند پذیرفته شدند. با توجه به اهمیت یافتن مبحث شرکتهای دانش (فناوری) بنیان و همچنین اهمیت شایستگیهای مدیران برای موفقیت این شرکتها، این چارچوب میتواند مورد استفاده مشاوران شغلی جهت هدایت و مشاوره مدیران این شرکتها قرار گیرد.
ﭘﻮراﻧﺪﺧﺖ ﻧﻴﺮوﻣﻨﺪ, ﺟﻬﺎﻧﻴﺎر ﺑﺎﻣﺪاد ﺻﻮﻓﻲ ﺑﺎﻣـﺪاد, ﺳـﻴﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻋﺮاﺑﻲ, ﻣﻘﺼﻮد اﻣﻴﺮي
PDF
پژوهش حاضر با هدف بررسي ويژگي‌هاي روانسنجي آزمون تیپ‌های شخصیتی نه‌گانه (انیگرام) انجام گرديد. جامعه آماری این پژوهش متشكل از 676 نفر از زنان و مردان شاغل و غیرشاغل شهر تهران با تحصیلات بالای دیپلم و میانگین سنی 8/32 سال بودند كه به دو روش نمونه‌گیری تصادفی و در دسترس انتخاب شدند. محاسبات نشان داد که میانگین ضرایب دشواری برای سوالات تیپ‌های نهگانه بین 41/0 و 55/0 است. همچنین میانگین ضرایب تمیز سوالات برای تیپ‌های 9گانه بین 17/0و 38/0 بدست آمد. روایی صوری آزمون با استفاده از نظر متخصصان مورد بررسی قرار گرفت. روایی سازه آن با روش همبستگي (همگرا و و واگرا) و تحلیل عامل اکتشافی محاسبه شد. نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که سه عامل اول 5/16% از واریانس کل شاخص را تبیین می-کنند و سازگاری مناسبی را با سه سازه اصلی آزمون احساس‌گرایی، ادراک‌گرایی و عمل‌گرایی نشان دادند. ضرایب پایایی برای تیپ‌های نه‌گانه با روش همسانی درونی آلفای کرانباخ 67/0 تا 81/0 و باروش بازآزمایی 95/0 تا 98/0 بهدست آمد. جداول نمرات هنجار T به تفکیک جنسیت و بهشکل کلی ارائه شد. با توجه به هنجاریابی، استفاده از آزمون جهت سنجش شخصیت افراد جامعه و انجام امور پژوهشی و آموزش در مراکز مشاوره پیشنهاد گردید.‌
سیمین حسینیان, پریسا عظیمی پور, ابوالفضل کرمی, سیده منور یزدی, قاسم کشاورز گرامی
PDF
مدیریت دانش از راههای بهبود بخشیدن به شرایط بقاء سازمان است. زمانی بهطور موفقیتآمیز در سازمان اجرا میگردد که از قبل زمینه فرهنگی مناسب با این نظام بسترسازی شده باشد. چرا که هدایت نمودن دانش موجود در سازمان یک امر انسانی است و بهطور کامل مربوط به منابع انسانی میشود و تابعی از فرهنگ کارکنان سازمانی میباشد. بنابراین سازمانها باید برای اجرای موفقیت مدیریت دانش، فرهنگ متناسب با آن را ایجاد نموده و براساس آن عمل نمایند. لذا هدف از این تحقیق بررسی رابطه فرهنگ سازمانی (مدل کویین) با امکانپذیری استقرار مدیریت دانش در شرکت انتقال گاز ایران میباشد. جامعه آماری مورد تحقیق کارکنان رسمی شرکت انتقال گاز ایران میباشد. برای گردآوری دادهها از دو پرسشنامه "فرهنگ سازمانی" برگرفته از کامرون و کویین و پرسشنامه "مدیریت دانش" برگرفته از شرون لاوسون استفاده شده است. نتیجه آزمون فرضیه اصلی این پژوهش حاکی از آن است که بین فرهنگ سازمانی و امکانپذیری استقرار مدیریت دانش رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد. همچنین نتایج سایر فرضیات بیانگر آن است که بین همه انواع فرهنگ سازمانی (فرهنگ گروهی، فرهنگ ویژهسالاری، فرهنگ بازاری، فرهنگ سلسله مراتبی) با امکانپذیری استقرار مدیریت دانش رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان میدهد که در شرکت انتقال گاز ایران از میان انواع فرهنگ سازمانی، تنها فرهنگ ویژه سالاری میتواند بهعنوان یک فرهنگ پیشبین و اثرگذار بر مدیریت دانش تلقی شود.
ﻣﺮوارﻳﺪ ﻛﻮﭼﻜﻲ ﺳﻴﺎه ﺧﺎﻟﻪ ﺳﺮ, ﻋﺒﺎﺳﻌﻠﻲ ﻗﻴـﻮﻣﻲ, ﻧـﺮﮔﺲ ﺣﺴﻦ ﻣﺮادي
PDF
هدف پژوهش حاضر تعيين رابطه عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی و ابعاد آنها در پیشبینی میزان رضایت شغلی کارکنان شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور بوده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از حیث گردآوری دادهها توصیفی همبستگی میباشد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کارکنان شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور در سال 1390 میباشد که حجم آن طبق آخرین آمار شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور در سال مذکور مجموعاً 2000 نفر میباشد که تعداد نمونه برآورده شده با عنایت به فرمول لوی و لمشو (1981 ) برابر با 140 نفر از طریق روش نمونهگیری تصادفی ساده بوده است. در پژوهش حاضر با بهرهگیری از سه پرسشنامه استاندارد، نی هوف و مورمن (1993) برای سنجش عدالت سازمانی، پودساکف و همکاران 1990، (به نقل از سبحانی نژاد، 1389) برای سنجش رفتار شهروندی سازمانی و همچنین ویسوکی و کروم برای سنجش رضایت شغلی به بررسی سه متغییر فوق پرداخته شد. سوالات پژ‍وهش در دو سطح توصيفي و استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. عمدهترین نتایج پژوهش حاکی از آن بود که؛ براساس تحليلهاي توصيفي و استنباطی (میانگین و انحراف استاندارد و t تک متغیره)، كه متغيرهای عدالت سازمانی با ميانگين 39/3، متغير رفتار شهروندی سازمانی با ميانگين 34/3 و متغير رضایت شغلی با ميانگين 29/3 در حد بالاتر از متوسط به لحاظ آماري معنادار بوده است. «r» محاسبه شده در سطح 05/0 P مبین، رابطه معنادار و مثبت بین رفتار شهروندی سازمانی و ابعاد آن با رضایت شغلی و همچنین بین عدالت سازمانی و ابعاد آن با رضایت شغلی بود. متغير نوعدوستی 369/0 و نزاکت 363/0 و همچنین متغيرهای عدالت مراودهای 509/0 و عدالت رویهای 276/0 پيش-بينيكننده رضایت شغلی کارکنان شرکت فرودگاههای کشور هستند.
اﺑﺎﺻﻠﺖ ﺧﺮاﺳﺎﻧﻲ, پژمان نیری
PDF
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه احساس ‌انسجام و عزت ‌نفس با عملكرد شغلي و نیز پیش‌بینی عملكرد شغلي با توجه به احساس ‌انسجام و عزت‌ نفس می‌باشد. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است و جامعه‌ آماری آن كاركنان شرکت مهرکام پارس خراسان (192=N) است. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش که با روش نمونه‌گیری تصادفي ساده انتخاب شد شامل 123 نفر می‌باشد و ابزار گردآوری داده‌ها، شامل مقیاس تجدیدنظرشده احساس‌ انسجام فلسنبرگ و پرسشنامه‌های عزت ‌نفس روزنبرگ و عملكرد شغلي پاترسون اسست و داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و به روش ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین احساس ‌انسجام و عملكرد شغلي‌ (005/0>p) عزت‌ نفس و عملكرد شغلي ‌(005/0>p) و احساس‌ انسجام و عزت ‌نفس (005/0>p) رابطه مثبت معناداری وجود دارد و جهت همبستگی‌ها گویای آن است که با افزایش میزان احساس‌ انسجام و عزت‌ نفس، میزان عملكرد شغلي در بین كاركنان افزایش می‌یابد. هم‌چنین این دو متغییر پیش‌بینی‌کننده‌های عملکرد شغلی می‌باشند که از این میزان سهم احساس ‌انسجام در پیش‌بینی عملكرد شغلي اندکی بیشتر است.
ﻣﮋﮔﺎن ﻣﻌﻤﺎرﺑﺎﺷﻲ اول, راﺷﻴﻦ ﺻﺒﺮي ﻧﻈﺮزاده, ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﻴﺪ ﻋﺒﺪﺧﺪاﺋﻲ
PDF
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آماده-سازي شغلي بهروش گروهي بر سبکهای تصمیمگیری دانشجويان دختر انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دختر دانشگاه علامه طباطبائی تشکیل دادند. روش نمونهگیری داوطلبانه بود و 11 نفر در گروه آزمایش و 11 نفر در گروه کنترل قرار گرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه سبك تصميم‌گيري براساس الگوي دينكليج، بود. اين پژوهش يك طرح نيمه تجربي بود. در اين پژوهش از طرح پيشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل استفاده شد و آزمون مورد استفاده، آزمون نسبت بود. نتایج پژوهش نشان داد برنامه آمادهسازي شغلي به روش گروهي بر سبکهای تصمیمگیری دانشجويان دختر در سطح 5% تاثیر معنیدار دارد. و همچنین برنامه آمادهسازي شغلي به روش گروهي در سطح 5% باعث تبدیل سبک تصمیمگیری سردرگم و وابسته به سبک تصمیمگیری با برنامه شد ولی بر سبک تصمیمگیری شهودی و خودمحور در سطح 5% نتایج معنادار بهدست نیامد.
زﻫﺮا ﺟﻬﺎﻧﺒﺨـﺸﻲ, اﺑﻮاﻟﻘﺎﺳـﻢ ﺧـﻮش ﻛـﻨﺶ, ﻣـﺴﻌﻮد ﺷﺮﻳﻔﻲ, ﻣﻬـﺪي ﺧـﺎص ﻣﺤﻤـﺪي, ﺣـﺴﻴﻦ ﻛـﺸﺎورز اﻓﺸﺎر
PDF
: در پژوهش حاضر رابطه بین رفتار شهروندی سازمانی و کار تیمی در میان کارکنان دانشگاه کردستان مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. نمونه مورد بررسی 106 نفر از کارکنان دانشگاه کردستان بودند که بر حسب جنسیت و نوع استخدام به صورت تصادفی طبقهای انتخاب شدند. بهمنظور گردآوری اطلاعات، از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی و پرسشنامه کار تیمی استفاده گردید، که روائی و پایائی آنها نیز مورد تایید قرار گرفت. در پایان، دادههای بهدست آمده با روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاکی از ارتباط مثبت و معنیدار رفتار شهروندی سازمانی و کار تیمی در سطح 01/0 میباشد (P<0/01). در این تحقیق کار تیمی بهعنوان متغیر ملاک و متغیرهای نوع دوستی، ادب و نزاکت، وجدان، جوانمردی و فضیلت مدنی بهعنوان متغیرهای پیشبین وارد مدل رگرسیون شدند. نتایج بررسی نشان داد که از میان متغیرهای موجود، متغیرهای ادب و نزاکت، و وجدان بهعنوان یکی از مهمترین پیشبینیکنندههای کار تیمی در میان کارکنان دانشگاه کردستان است و بیشترین درصد تغییرات (واریانس) کار تیمی را به خود اختصاص داده است.
ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ ﻋﺎرﻓﻲ, ﻣﺮﻳﻢ ﺷﻬﻮدي, ﺧﻠﻴﻞ زﻧﺪي
PDF
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه سرمایه روانشناختی در محیط کار کارکنان (خوشبینی، سرزندگی، اعتماد سازمانی و عاطفه مثبت) با شور و شوق کاری آنان در کارمندان سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان در بهار سال 1391 بود. روش پژوهش حاضر از نظر بورگ و گال (1383) طرح علی پس از وقوع که نوعی تحقیق میدانی و از نوع رابطهای است، بود. این تحقیق از نظر ماهیت، کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه کارمندان سازمان آموزش و پرورش اصفهان در سال 1391 و نمونه شامل 150 نفر از کارمندان که به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند، است. برای جمعآوری دادهها از 6 پرسشنامه خوشبینی، سرزندگی، عاطفه مثبت، اعتماد سازمانی، شور کاری و شوق کاری استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از spss19 استفاده گردید. نتایج نشان داد بین خوشبینی، سرزندگی، اعتماد سازمانی و عاطفه مثبت بطور کلی (01/0≥P) با شور و شوق کاری و عاطفه مثبت آینده (05/0>P) با شوق کاری رابطه مثبت معناداری وجود دارد. نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) نشان داد بین متغیرهای سرزندگی، اعتماد سازمانی، خوشبینی و عاطفه مثبت بطور کلی با شور و شوق کاری رابطه معناداری وجود دارد که میزان آن برای شور کاری 26/0 و برای شوق کاری 40/0 است. همچنین نتایج رگرسیون با روش ورود (Enter) نشان داد خوشبینی و سرزندگی توان پیشبینی شور کاری و خوشبینی، اعتماد سازمانی و سرزندگی توان پیشبینی شوق کاری (01/0>P) را دارد. نكته جالب توجه آن است كه همبستگی میان مجموع عوامل روانشناختی مثبت با شور و شوق کاری قویتر از همبستگی میان تك تك اجزای تشكیلدهنده آن است و این بدان معناست كه عوامل سرمایه روانشناختی در محیط کار دارای اثری هم افزاینده است. در مجموع یافتهها نشان داد متغیرهای سرمایه روانشناختی در محیط کار همچون خوشبینی، عاطفه مثبت و سرزندگی از آن جهت که میتوانند رفتارهای انگیزشی و کاری کارکنان را پیشبینی نمایند، عامل مهمی در بالا بردن عملکرد کاری و میزان شور و شوق کارکنان است. همچنین از آنجایی که در واقع تمام روابط سازمانی بر مبنای اعتماد ایجاد میشود. افزایش اعتماد در سطح سازمانها باعث افزایش بهبود کارها و آسایش کارکنان میگردد. همچنین با توجه به خاصیت سرایت عاطفی توجه به سرمایه روانشناختی در محیط کار باعث افزایش شور و شوق کاری در آنها خواهد شد.
ﻓﺎﻃﻤﻪ رﺣﻴﻤﻲ, ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ ﻋﺮﻳﻀﻲ, اﺑﻮاﻟﻘﺎﺳﻢ ﻧﻮري, ﻛﻮروش ﻧﺎﻣﺪاري
PDF