palette
بررسی اثرعلّی مشارکت در تصمیم‌گیری بر تعهد و رضایت شغلی: آزمون نقش میانجی ویژگی‌های شغلی و عملکرد در میان اعضای هیأت علمی دانشگاه ارومیه
رقیه خضرلو, محمد حسنی, علیرضا قلعه ای, ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی

چکیده

هدف پژوهش بررسی اثر علّی مشارکت در تصمیم­گیری بر تعهد و رضایت شغلی با آزمون نقش میانجی ویژگی­های شغلی و عملکرد به اجرا درآمد. جامعه آماری پژوهش، کلیه اعضای هیأت علمی دانشگاه ارومیه بالغ بر 450 نفر بودند که از این میان 213 نفر با شیوه تصادفی طبقه­ای نسبی به­عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش­نامه مشارکت در تصمیم­گیری مارکولین و مشانکو (1990)، پرسش­نامه تعهد سازمانی بالفور و وکسلر (1996)، پرسش­نامه رضایت شغلی برایفیلد و روث (1951)، پرسش­نامه ویژگی­های شغلی هاکمن و اولدهام (1975)، پرسش­نامه عملکرد شغلی ویلیام و اندرسون (1991) بودند. در پژوهش حاضر برای تجزیه و تحلیل فرضیه­ها و بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و روش مدل­یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان می­دهد که بین مشارکت با ویژگی­های شغلی و عملکرد و بین ویژگی­های شغلی و عملکرد با تعهد و رضایت رابطه مثبت و معنی­دار وجود دارد امّا بین مشارکت با تعهد رابطه وجود ندارد که با میانجیگری ویژگی شغلی، مشارکت اثر غیرمستقیم و مثبتی روی تعهد سازمانی اعضای هیأت علمی دارد. به­عبارتی افراد با احساس مشارکت در تصمیم­گیری بالا در شرایط احساس ویژگی­های شغلی بالا از خود تعهد بالایی را نشان می­دهند.

واژگان کلیدی
تعهد سازمانی، رضایت شغلی، عملکرد شغلی، مشارکت در تصمیم‌گیری و ویژگی شغلی

منابع و مآخذ مقاله

بهزادی، حسن؛ موسوی، مریم؛ سنجی، مجیده، (1391). بررسی رابطه جو سازمانی و تعهد سازمانی کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد از دیدگاه کتابداران، تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه-های عمومی. فصلنامه علمی-پژوهشی تحقيقات اطلاع‌رساني و كتابخانه‌هاي عمومي (پيام كتابخانه)، دوره 18، شماره 3، پیاپی 70، صص، 426-407.

حسنی، محمد؛ مجیدی، جواد، (1391) توانمندسازی روان‌شناختی: راهبردی برای ارتقاء تصمیم‌گیری مشارکتی و رفتارهای فرانقش، دوماهنامه دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دهم، شماره ششم، صص، 779-772.

زمینی، سهیلا؛ حسینی‌نسب، داوود؛ زمینی، سمیرا؛ زارعی، پروین، (1390). بررسی رابطه فرهنگ سازمانی با رضایت شغلی و فرسودگی شغلی در میان کارکنان دانشگاه تبریز. فصلنامه کار سلامت ایران، دوره 8، شماره، 1، صص،40-30.

سید عامری، میرحسن، (1391). تبيين رابطة بين مؤلفه‌هاي مديريت مشاركتي به عنوان يك شيوة مؤثر و انگيزش شغلي كاركنان ادارات تربيت بدني استان آذربايجان غربي. نشریه مدیریت ورزشی، شماره1، صص، 17-5.

صنوبری، محمد؛ رضایی، علی محمد، (1389). رابطه ویژگی‌های شغلی و رفتار شهروندی سازمانی: نقش میانجی رضایت شغلی. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال هفتم، شماره 32، صص، 104-85.

ظهوری، قاسم، رضائی، صادق؛ جرفی، سعید، (1387). بررسی اثرات تصمیم‌گیری مشارکتی بر رضایت شغلی کارکنان بانک کشاورزی استان خوزستان. فصلنامه دانش مدیریت، دوره 21، شماره، 80، صص 76-61.

فرجی، عبیدا..؛ پوررضا، ابوالقاسم؛ حسینی، مصطفی؛ عرب، محمد؛ اکبری، فیض ا..، (1387). نقش و تاثیر مدل ویژگی‌های شغلی روی رضایت شغلی، مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دوره 6، شماره 2، صص 38-31.

قصری، محمد؛ عبدالعلی‌پور، قادر؛ قبادی، عباس، (1390). نقش كيفيت زندگي كاري در تعهد سازماني كاركنان دانشگاه علوم انتظامي. فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال ششم، شماره دوم، صص 193-177.

گل‌پرور، محسن؛ عریضی سامانی، حمیدرضا، (1385). پیش‌بینی تعهد سازمانی و مؤلفه‌های آب براساس متغیرهای هفده‌گانه فردی و سازمانی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی، شماره بیست و نهم، صص، 68-41.

مجیدی، جواد (1389). بررسی رابطه بین تصمیم‌گیری مشارکتی، رفتار شهروندی سازمانی با توانمندسازی کارکنان ستادی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه. پایان‌نامه ارشد مدیریت آموزشی. دانشگاه ارومیه.

مصطفوي راد، فرشته؛ بهرنگی، محمدرضا؛ عسکریان، مصطفی؛ فرزاد، ولی‌الله، (1389). بررسی رابطه فرهنگ سازمانی، کیفیت زندگی کاري، تعهد سازمانی با بیگانگی از کار مدیران مدرسه‌هاي متوسطه نظري شهر شیراز. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره ششم، س 17-2، ش 1، صص 78-45.

مهداد، علی؛ مهدوی‌راد، ندا؛ گل‌پرور، محسن، (1390). رابطه ابعاد کیفیت زندگی کاری با تعهد سازمانی و مؤلفه‌های آن. فصلنامه یافته‌های نو در روان‌شناسی، سال پنجم، شماره 20، صص، 53-41.

مهرعلیزاده، یدالله؛ سپاهی، حسین؛ امیدیان، فرانک، (1384). بررسی رابطه بین جو سازمانی دانشگاه و مشارکت اعضای هیات علمی در تصمیم‌گیری‌های دانشگاهی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، شماره 35 و 36، صص، 36-1.

میرهاشمی، مالک؛ شریفی، حسن پاشا؛ نفیسی، غلام‌رضا؛ بهاری، سیف‌الله، (1386). پیش‌بینی تعهد سازمانی اعضای هیات علمی براساس ادراک آنان از محیط کار. دانش و پژوهش در روان‌شناسی، شماره، 31، صص 153-133.

ناظم، فتاح؛ قائدمحمدی، محمدجواد، (1387). تعهد سازمانی و مؤلفه‌های آن در دانشگاه آزاد اسلامی. فصلنامه اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی، سال چهارم، شماره اول، صص، 28-11.

Ariun. M. & Erdene. B. (2006). Faculty participation in decision-making and their job satisfaction in Mongolian Public Universities. ProQuest Information and learning Company, UMI Number: 3239789.

Balfour, D. L. & Wechsler, B. (1996). Organizational Commitment: Antecedents andoutcomesin public organizations. Public productivity Management Review, 19 (3), 256-277.

Brayfield, A., & Rothe, H. F. (1951).An index of job satisfaction. Journal of Applied Psychology, Vol. 35, PP. 307-311.

Carayon, P, Honokker, P, Marchlands, S & Schwarz. J. (2003). Job characteristic and quality of working life in the ITworkforce.The role of gender. Acmsiecff /sigmis Conference.

Chang, S. C., & Lee, M. S. (2006). Relationships among personality Traits, Job characteristics, job satisfaction and organizational commitment- An empirical study in Taiwan. The Business Review Cambridge, 6(1), 201-207.

Cichy, R. F., Cha, J., Kim, S. (2009). The relationship between organizational commitment and contextual performance among private club leadersInternational Journal of Hospitality Management, (28)1, 53-62.

Hackman, J.R. & Oldham, G.R. (1975).Development of the job diagnostic survey, Journal of Applied Psychology, 60, 159-170.

Jramillo, D., Molki, E., & Marshal, M. A. (2005). The effect of organizational commitment, job satisfactionon job Performance. Journal of Business Researchm (56), 79 -103.

Mohammadipur, M. (1995).Structures that affect job satisfaction andperformance of agricultural agents in the West Country (theprovinces of Kermanshah, Ilam and Kurdistan).M.A dissertation.Shiraz University.

Rezaei.A, Alambeigi .A. &Rezvanfar.A.(2008). Analysis of the JobPerformance of the AgriculruralExtention Experts of YazdProvince, Iran.Research Journal of Agricultural and BiologicalSciences, 4(1), 78-58.

Scott-L. B, Travaglione, A., & Marshall.V. (2005).Causal inferences between participation in decision making, task attributes, work effort, rewards, job satisfaction and commitment. Leadership & Organization Development Journal, (27) No. 5, 399-414.

Steyrer, J., Schiffinger, M., Lang, R. (2008). Organizational commitment—a missing link between leadership behavior and organizational performance? Scandinavian Journal of Management, 24(4), 364-374

Vidal, M. (2007). Lean Production, Worker Empowerment, and Job Satisfaction: AQualitative Analysis and Critique. Critical Sociology (33), 247-278.

Williams L J & Anderson S E. (1991) Job satisfaction and organizational commitment as predictorsof organizational citizenship and in-role behaviors. Journal of Management, (17), 601-617.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.