palette
اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی و خوش بینی آموزشی در معلمان ابتدایی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی و خوش بینی آموزشی در معلمان ابتدایی شهر زنجان انجام گرفت. در این پژوهش از روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل استفاده و جامعه آماری این پژوهش نیز شامل معلمان ابتدایی شهر زنجان در سال 1396 بود. نمونه های پژوهش به روش نمونه گیری تصادفی در دسترس انتخاب شدند. نمونه شامل 30 معلم دارای فرسودگی شغلی بود که نمرات آنها در پرسشنامه فرسودگی معلم ماسلاچ 5/1 انحراف معیار بالاتر از میانگین بود. افرادی که در گروه آزمایش قرار داشتند به مدت 8 جلسة هفتگی در دورة آموزش ذهن آگاهی به صورت گروهی شرکت داده شدند. گروه کنترل در این مدت هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. به منظور ثبت تغییرات نمرات، پرسشنامه فرسودگی شغلی معلم ماسلاچ (1986) و پرسشنامه خوش بینی آموزشی معلم بیرد (2010) قبل و بعد از مداخله توسط معلمان تکمیل شد. روش آماری این پژوهش نیز تحلیل کوارریانس چند متغیره با اندازه گیری مکرر بود. یافته های پژوهش نشان داد که مداخله آموزش ذهن آگاهی اثر معناداری بر نمره فرسودگی شغلی و خوش بینی آموزشی داشته، بدین ترتیب که در مرحله پس آزمون نمره فرسودگی شغلی کاهش و خوش بینی آموزشی به طور معناداری افزایش یافته است (001/0p<). در نتیجه می‌توان از آموزش ذهن آگاهی به عنوان روشی کار آمد بهره برد.

واژگان کلیدی
خوش بینی آموزشی - ذهن آگاهی - فرسودگی شغلی.

منابع و مآخذ مقاله

احمدوند، زهرا؛ حيدري نسب، ليلا و شعيري، محمدرضا. (1391). تبيين بهزيستي روانشناختي بر اساس مولفه هاي ذهن آگاهي. روانشناسي سلامت. 1(2). 60-69.

امینی پور، شیما. (1391). رابطه ویژگی‌های شخصیت، راهبردهای خود مدیریتی و خوش‌بینی تحصیلی معلم با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

باقریان، ولی‌الله. (1390). رابطه ادراک خوش‌بینی تحصیلی معلم زبان انگلیسی، انگیزش و خودکارآمدی دانش‌آموز و پیشرفت زبان انگلیسی پایه دوم دبیرستان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

حمیدی، فریده. (1395). بررسی رابطۀ ذهن آگاهی و ویژگیهای شخصیتی معلمان با خوش­ بینی آموزشی آنان. خانواده و پژوهش، 12(4). 57-76

ذبیحی حصاری، نرجس خاتون. (1392). ارتباط خوش‌بینی تحصیلی معلم و اهداف پیشرفت دانش‌آموز با درگیری تحصیلی دانش‌آموز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

رستگار، احمد؛ طالبی، سعید؛ نادی، زهرا و صیف، محمدحسن (1396). رابطه رهبری اصیل و رفتار شهروندی سازمانی معلمان: با نقش واسطه‌ای خوش‌بینی. مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 10(1)، 49-62.

ساعتچی، محمود؛ کامکاری، کامبیز؛ عسکریان، مهناز. (1391). آزمون‌های روان‌شناختی. نشر ویرایش.

صافی، احمد. (1385). مسائل آموزش‌وپرورش ایران. تهران: نشر ویرایش.

طاهری، سارا و سجادیان، ایلناز (1396). اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي برعلائم خستگي، شفقت خود و ذهن آگاهي كاركنان داراي سندرم خستگي مزمن. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. 9(30). 145-171.

غلامی حیدرآبادی، زهرا. (1390). بررسی رابطه مؤلفه‌های فرهنگ‌ سازمانی با انگیزش و فرسودگی شغلی مشاوران شهر تهران. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، (7)2، 121- 103.

قنبرلو، سلمان. (1392). رابطه خوش‌بینی تحصیلی و هوش هیجانی معلمان (زن و مرد) با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان (مقاطع راهنمایی و دبیرستان آموزش‌وپرورش شهرستان سلماس). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

قدم پور، عزت الله؛ غلام رضایی، سیمین و رادمهر، پروانه. (1395). تأثیر آموزش شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود باورهای فراشناختی در مبتلایان به اختلال همبودی اضطراب اجتماعی و افسردگی. راهبردهای شناختی در یادگیری، 4(6). 38- 59.

کاویانی، حسین؛ حاتمی، ندا وشفیع آبادی، عبدالله. (1387). اثر شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بر كيفيت زندگي افراد افسرده (غيرباليني). تازه های علوم شناختی. 10(4). 39-48.

گنجی، مهدی. (1396). آسیب شناسی روانی بر اساس Dsm-5. تهران : انتشارات ساوالان.

وین، ک. هوی. (2010). مقدمه‌ای بر روش تحقیق کمی در علوم تربیتی. ترجمه عبدالحسین عباسیان و مرتضی طاهری. (1390). انتشارات شرح.

Baer, R. A. (2003), “Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empirical review”. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 125-143.

Beard, K. S., Hoy, W, K., Hoy, A, W. (2014). Academic optimism of individual teachers: confirming a new construct, teaching and teacher education, x, 1-9.

Burisch.M. (2002). A longitudinal study of burnout: the relative importance of dispositions and experiences. Work and stress, 16. 1-17.

Chambers.R. Gullone.E. Allen,B. (2009). Mindful emotion regulation: An integrative review. Clinical psychology. 29(6). 560-572.

Flook, L., Goldberg, S.B., Pinger, L., Bonus, K., & Davidson, R.J. (2013). Mindfulness for teachers: A pilot study to assess effects on stress, burnout and teaching efficacy. Mind Brain Education, 7(13).1-13.

Gurol, M. & Kerimgil, S. (2010). Academic optimism. Procedia Social and Behavioral Sciences, 9, 929-932.

Heppner, P. P., Wampold, B. E., & Kivlighan, D. M., Jr. (2008). Research design in counseling (Research, Statistics, & Program Evaluation) (3rd ed.). Belmont, CA: Brooks/Cole.

Hoy, W. K., Tarter, C. J., & Woolfolk. H. A. (2006). Academic optimism of schools: A force for student achievement. American Educational Research Journal, 43, 425–446.

Kabat-Zinn, J. (1990). Full catastrophe living: using the wisdom of your body and mind to face stress, pain and illness. Chapter4: Sitting Meditation: Nourishing the Domain of being (59-72).

Kemeny, M. E., Foltz, C., Cavanagh, J. F., Cullen, M., Giese-Davis, J., Jennings, P., Ekman, P. (2012). Contemplative/emotion training reduces negative emotional behavior and promotes prosaically responses. Emotion, 12(2), 338-350.

Krishna, R.M. (2014). Mindfulness: the untapped innate catalyst for healing, happiness and health, JOkla State Med Assoc, 107(12), 649-51.

Maslach, C. and Jackson, S. E. (1981). “The measurement of experienced burnout”. Journal of Occupational Behavior, 2, 99-113.

Maslach, C. and Schaufeli, W.B. (2001), “Historical and conceptual development of burnout”, in Schaufeli, W.B., Maslach, C. and Marek, T. (Eds), Professional Burnout: Recent Developments in Theory and Research, Taylor & Francis, Washington, DC, 1-16.

Napoli, M. (2004). Mindfulness training for teachers: A pilot program. Complemantary Health Practice Review, 9(1), 31- 42.

Ndubisi, N.O. (2012). Mindfulness, reliability, pre-emptive conflict handling, customer orientation and outcomes in Malaysia's healthcare sector. Journal of Business Research, 65, 537-543.

Parker, P. D., Martin, A. J., Colmar, S., & Liem, G. A. (2014). Teachers’ workplace well-being: Exploring a process model of goal orientation, coping behavior, engagement, and burnout. Teaching and Teacher Education, 28(4), 503-513.

Praissman, S.H. (2008). Mindfulness-based stress reduction:A literature review and clinician’s guide. Journal of the American Academy of Nurse Practitioners, 20, 212–216.

Ryan, R.M., & Brown ,K.W. (2003). Why we don’t need self-esteem: basic needs,mindfulness and the authentic self. Psychological inquiry. 14. 71-76.

Roeser, R. W., Skinner, E., Beers, J., & Jennings, P. A. (2012).Mindfulness training and teachers professional development: An emerging area of research and practice. Child Development Perspectives, 6(2), 167-173.

Schaufeli, W.B. and Salanova, M. (2007), “Work engagement: an emerging psychological concept and its implications for organizations”, in Gilliland, S.W., Steiner, D.D. and Skarlicki, D.P. (Eds). Research in Social Issues in Management, (5): Managing Social and Ethical Issues in Organizations, Information Age Publishers, Greenwich, CT, 135-77.

Segal, Z., Williams, J. W., & Teasdale, J. (2013). Mindfulness-based cognitive therapy for depression: A new approach to preventing relapse. New York: Guilford Press.

Shonin, E., Van Gordon, W., Slade, K., Griffiths, M.D. (2013). Mindfulness and other Buddhist-derived interventions in correctional settings: A systematic review. Aggression and Violent Behavior, In press.

Siu, O. L., Cooper, C. L., & Phillips, D. R. (2014). Intervention studies on enhancing work well-being, reducing burnout, and improving recovery experiences among Hong Kong health care workers and teachers. International Journal of Stress Management, 21(1), 69.

Skovholt, T. M., & Mathison, M. J. (2014). The resilient practitioner: Burnout prevention and self-care strategies for counselors, therapists, teachers, and health professionals. Routledge.

Tschannen-Moran, M., Bankole, R. A., Mitchell, R. M. & Moore, J. R. D. M. (2013). Student academic optimism: A confirmatory factor analysis. Journal of Educational Administration, 51 (2), 150-175.

Valentine, S., Godkin, L. & Varca, Ph.L. (2010). Role conflict, mindfulness, and organizational ethics in an education-based healthcare institution. Journal of Business Ethics, 94,455–469.

Van Son, J., Nyklicek, I., Pop, V., & Pouwer, F. (2011). Testing the effectiveness of a mindfulness-based intervention to reduce emotional distress in outpatients with diabetes (DiaMind): design of a randomized controlled trial. BMC Public Health, 11(131).1-11.

Woolfolk, H. A., Hoy, W. K., & Kurz, N. (2008). Teachers academic optimism: The development and test of a new construct. Teaching and teacher education, 24, 821- 834.

Wallace, B.A., & Shapiro , S.L. (2006). Mental balance and well-being. American psychologist. 61(7). 690-701.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.